Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

व्याघ्रान्दंडेन संजघ्ने स रथान्न्य पतद्भुवि । ततः क्षणेन चोत्थाय संचिंत्यात्मानमुद्धतः

vyāghrāndaṃḍena saṃjaghne sa rathānnya patadbhuvi | tataḥ kṣaṇena cotthāya saṃciṃtyātmānamuddhataḥ

اس نے اپنے دَند سے درندہ صفت حملہ آوروں کو کچل ڈالا اور رتھ زمین پر آ گرے۔ پھر ایک ہی لمحے میں وہ مغرور شخص اٹھ کھڑا ہوا اور اپنے آپ کو سنبھال کر ثابت قدم ہو گیا۔

व्याघ्रान्tigers
व्याघ्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
दण्डेनwith a staff
दण्डेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन
संजघ्नेstruck down
संजघ्ने:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रथान्chariots
रथान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
न्यपतत्fell down
न्यपतत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-पत् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भुविon the ground
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: ‘भूमि/भुव्’)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
ततःthen, thereafter
ततः:
Discourse/Temporal (काल/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तदस्-तसिल्)
Formअव्यय (adverb) — अपादान/क्रमसूचक ‘thereupon/from that’
क्षणेनin a moment
क्षणेन:
Karana/Time-measure (काल-परिमाण)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) — ‘having risen’
संचिन्त्यhaving considered
संचिन्त्य:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeVerb
Rootसम्-चिन्त् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) — ‘having reflected/considered’
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उद्धतःaroused, impetuous
उद्धतः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootउद्धत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण (qualifying implied subject ‘सः’)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced: Māheśvara-khaṇḍa narration to sages)

Scene: Yama’s staff lashes out; attackers crumple and chariots topple onto the dust. In the next instant, the proud warrior rises, steadies his breath, and gathers himself for another charge.

Y
Yama

FAQs

Pride repeatedly rises even after setbacks; Purāṇic storytelling highlights the need for humility before dharma’s authority.

No location is praised in this verse.

None.