Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41
Devanagari script
संभावितस्त्वशक्तश्चेत्तस्य नायं परोऽपि वा । एवं संचिंत्य वेगेन समुत्तस्थौ महाबलः
Transliteration
saṃbhāvitastvaśaktaścettasya nāyaṃ paro'pi vā | evaṃ saṃciṃtya vegena samuttasthau mahābalaḥ
Translation
‘لیکن اگر کوئی نالائق ہو کر بھی عزت پائے تو نہ یہ دنیا حقیقتاً اس کی ہے نہ آخرت۔’ یوں سوچ کر وہ عظیم قوت والا فوراً تیزی سے اٹھ کھڑا ہوا۔
Word by Word
संभावितःhonored/esteemed
संभावितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-भावि (सम्+भू धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोधार्थक/अन्वयार्थक निपात (but/indeed)
अशक्तःincapable/weak
अशक्तः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-शक्त (शक् धातु-क्त/प्रातिपदिक, नकार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
चेत्if
चेत्:
Sambandha (सम्बन्ध/condition)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
अयम्this (man)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
परःsuperior
परः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even/also)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/option)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारार्थक-अव्यय (adverb of manner)
संचिन्त्यhaving thought
संचिन्त्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम्-चिन्त् (धातु) + ल्यप् (अव्यय-कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
वेगेनwith speed
वेगेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
समुत्तस्थौrose up
समुत्तस्थौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-स्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महाबलःmighty/very strong
महाबलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (अव्यय/उपसर्गवत्) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (महद् बलं यस्य)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating; conclusion of Grasana’s reflection leading to action
Visual Art Cues
Scene: After a moment of thought, the mighty warrior rises abruptly—muscles tensed, cloak and hair moving—signaling a decisive return to battle.
Characters & Entities
G
GrasanaFAQs
Dharma condemns hollow prestige; responsibility should match capacity, and self-knowledge must lead to decisive corrective action.
No sacred site is named in this verse.
None.