Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 33
Devanagari script
एतस्मिन्नंतरे वायुर्देवदूतः सुरालयम् । दृष्ट्वा तद्दानव बलं जगामेंद्रस्य शंसितुम्
Transliteration
etasminnaṃtare vāyurdevadūtaḥ surālayam | dṛṣṭvā taddānava balaṃ jagāmeṃdrasya śaṃsitum
Translation
اسی اثنا میں وایو، دیوتاؤں کا قاصد، سُرالَی (دیولوک) کو گیا۔ اُس دانَو لشکر کو دیکھ کر وہ اندَر کو خبر دینے روانہ ہوا۔
Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सर्वनाम-रूपम् (locative singular of pronoun)
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक (locative)
वायुःVāyu (Wind-god)
वायुः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
देवदूतःdivine messenger
देवदूतः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + दूत (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां दूतः)
सुरालयम्the abode of the gods
सुरालयम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर + आलय (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् आलयः)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
तत्that
तत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (qualifying)
दानवdemonic (of the Dānavas)
दानव:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (as qualifier of बलम्)
बलम्army/strength
बलम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
जगामwent
जगाम:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
शंसितुम्to report/announce
शंसितुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); प्रयोजनार्थक (purpose)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: Vāyu, luminous and swift, surveys the massed Dānava host, then streaks to the Deva abode to report to Indra—clouds parting, banners and weapons glimpsed below, the celestial city ahead.
Characters & Entities
V
VāyuI
IndraD
DevaD
DānavaFAQs
Dharma is protected through vigilance and timely counsel; even divine realms act through proper communication and right response.
No earthly tīrtha is mentioned; the setting is the Deva abode (suralaya).
None.