Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

सर्वर्तुकुसुमाकीर्णनानौषधिविदिपितम् । नानाधातुरसस्राविचित्रनानागृहाश्रयम्

sarvartukusumākīrṇanānauṣadhividipitam | nānādhāturasasrāvicitranānāgṛhāśrayam

وہ جگہ ہر موسم کے پھولوں سے بھری ہوئی تھی اور طرح طرح کی دواؤں والی جڑی بوٹیوں سے معمور؛ معدنی جوہروں کے رس کی عجیب دھاراؤں سے آراستہ، اور بے شمار غاروں اور سنگی مسکنوں کا سہارا دینے والی تھی۔

सर्व-ऋतु-कुसुम-आकीर्ण-नाना-औषधि-विदिपितम्strewn with flowers of all seasons and adorned with various herbs
सर्व-ऋतु-कुसुम-आकीर्ण-नाना-औषधि-विदिपितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + ऋतु + कुसुम + आकीर्ण (आ + √कॄ/√कीर्, क्त) + नाना + औषधि + विदिपित (वि + √दिप्/√दीप्, क्त; अर्थः: सुशोभित/प्रकाशित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास (समाहारवर्णन), क्त-प्रत्ययान्त अङ्ग (आकीर्ण/विदिपित)
नाना-धातु-रस-स्रावि-चित्र-नाना-गृह-आश्रयम्having shelters of many wondrous houses, with various mineral-juices oozing
नाना-धातु-रस-स्रावि-चित्र-नाना-गृह-आश्रयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना + धातु + रस + स्रावि (√स्रु, णिनि/इन्-प्रत्ययान्त: oozing) + चित्र + नाना + गृह + आश्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास (descriptive), स्रावि-विशेषणान्त

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha: Pāriyātra-giri kandarā (multi-guhā-āśraya)

Type: peak

Listener: Audience/ṛṣis (contextual)

Scene: A lush mountain-cave complex: perpetual seasonal flowers carpeting the ground, dense medicinal herbs, shimmering mineral-laden rivulets, and many rock shelters—an enchanted yet naturalistic ascetic refuge.

P
Pāriyātra (mountain)

FAQs

Sacred places are portrayed as dharma-sustaining landscapes—abundant, healing, and fit for spiritual striving.

The natural sanctity of the Pāriyātra mountain region is celebrated as a refuge for ascetics.

No direct rite is stated; the verse functions as a mahātmya-style description of a tapas-friendly sacred terrain.