Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61
Devanagari script
तथा पितुर्वचः कार्यं मुंचामुं पुत्र वासवम् । एतच्छ्रुत्वा तु वज्रांगः प्रणतो वाक्यमब्रवीत्
Transliteration
tathā piturvacaḥ kāryaṃ muṃcāmuṃ putra vāsavam | etacchrutvā tu vajrāṃgaḥ praṇato vākyamabravīt
Translation
اسی طرح، اے بیٹے، باپ کے قول کو بھی پورا کرنا چاہیے—واسَوَ (اِندر) کو چھوڑ دو۔ یہ سن کر وَجرانگ نے سجدۂ تعظیم کیا اور عرض کیا۔
Word by Word
तथाthus, likewise
तथा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
पितुःof (your) father
पितुः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वचःword, command
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्मरूपेण
कार्यम्to be done, should be done
कार्यम्:
Kartā-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootकार्य (प्रातिपदिक; कृ-धातोः यत्-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective) ‘to be done’
मुंचrelease!
मुंच:
Kriya (Command/आज्ञार्थक्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन (Vedic/epic variant without nasal: मुंच)
अमुम्that one (him)
अमुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
वासवम्Vāsava (Indra)
वासवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एतत्-श्रुत्वाhaving heard this
एतत्-श्रुत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootएतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) श्रुत्वा; उपपदसम्बन्धः ‘एतत्’ कर्म; अर्थः ‘having heard this’
तुbut, then
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अनन्तरार्थ
वज्राङ्गःVajrāṅga (one whose body is like a thunderbolt)
वज्राङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘वज्रम् अङ्गे यस्य’
प्रणतःbowed down, having saluted
प्रणतः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त (past participle) ‘pranata’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण
वाक्यम्speech, words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Speaker
Brahmā (command); then narration introduces Vajrāṅga’s reply
Visual Art Cues
Scene: An elder commands the release of Indra; Vajrāṅga bows (praṇata) in acceptance, signaling dharma over pride.
Characters & Entities
B
BrahmāV
Vāsava (Indra)V
VajrāṅgaK
Kaśyapa (implied as father)FAQs
Dharma is upheld by honoring parental/elder authority (pitṛvākya), even when one has the power to punish.
No tīrtha is referenced.
None.