Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48
Devanagari script
न ददास्युत्तरं विद्धि मृतामेव प्रजापते । इत्युक्तः स तदोवाच तां पत्नीमतिदुःखिताम्
Transliteration
na dadāsyuttaraṃ viddhi mṛtāmeva prajāpate | ityuktaḥ sa tadovāca tāṃ patnīmatiduḥkhitām
Translation
“جان لو کہ میں کوئی جواب نہ دوں گا—اے پرجاپتی، وہ تو گویا مر چکی ہے۔” یہ سن کر اُس نے پھر اپنی نہایت غمگین بیوی سے کہا۔
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
ददासि(you) give
ददासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उत्तरम्an answer
उत्तरम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
विद्धिknow (this)
विद्धि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvid (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मृताम्dead
मृताम्:
Karman (Object complement/कर्म)
TypeAdjective
Rootmṛta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
प्रजापतेO Prajāpati
प्रजापते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprajāpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Kriya (Predicative participle)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ताम्to her / that (woman)
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पत्नीम्(his) wife
पत्नीम्:
Karman (Apposition to ताम्)
TypeNoun
Rootpatnī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
अतिदुःखिताम्very distressed
अतिदुःखिताम्:
Karman (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootati + duḥkhita (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (very distressed)
Speaker
Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa tradition: Sūta/Lomaharṣaṇa to sages)
Visual Art Cues
Scene: Prajāpati/Kaśyapa, grave and restrained, refuses to answer immediately, implying fatal consequence; Diti stands devastated, her sorrow deepening.
Characters & Entities
P
Prajāpati (Kaśyapa)D
DitiFAQs
Purāṇas portray grief as spiritually perilous; wise counsel is required before granting or refusing boons.
None.
None directly; the following verse introduces tapas as the prescribed means.