Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 33

संवर्त उवाच । अहमप्येवमेवास्य कर्ता तेन स्वयं कृतम् । तद्ब्रूत कार्यं नैवात्र चिरं स्थास्यामि वः कृते

saṃvarta uvāca | ahamapyevamevāsya kartā tena svayaṃ kṛtam | tadbrūta kāryaṃ naivātra ciraṃ sthāsyāmi vaḥ kṛte

سَموَرت نے کہا: “میں نے بھی یہی سمجھا تھا کہ ‘یقیناً اس کا کرنے والا میں ہوں’؛ مگر یہ تو اُس نے خود ہی کر دیا۔ پس بتاؤ اب کیا کرنا ہے؛ تمہاری خاطر بھی میں یہاں زیادہ دیر نہیں ٹھہروں گا۔”

संवर्तःSaṃvarta
संवर्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃvarta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also’
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
अस्यof this/of him
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन, पुं/नपुंसक-सामान्य-प्रयोग
कर्ताdoer/author
कर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) + तृ (कृत्-प्रत्यय) → कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formकर्तृ-नाम (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन, पुं/नपुंसक
स्वयम्by oneself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formनिपात/क्रियाविशेषण (adverb)
कृतम्done/made
कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय) → कृत (प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि-क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
ब्रूतtell (you all)
ब्रूत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
कार्यम्task/what is to be done
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक; कृ + यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
चिरम्for long
चिरम्:
Kriya-visheshana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/नपुंसक-प्रयोग)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
स्थास्यामिI will stay
स्थास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वःof you/for you
वः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन (enclitic)
कृतेfor (your) sake
कृते:
Hetu/Purpose (हेतु)
TypeNoun
Rootकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘कृते’ = ‘for the sake of’ (हेतौ)

Saṃvarta

Scene: A sage (Saṃvarta) speaks with restrained intensity, acknowledging a deed was not his, urging the others to state their purpose; the setting suggests an ascetic hermitage or liminal ritual space, with minimal props emphasizing renunciation.

S
Saṃvarta

FAQs

Even great sages restrain ego about ‘doership’; true power may lie in the other’s own tapas and destiny.

None in this verse; it transitions the dialogue toward a practical remedy that later involves tīrtha-fruit.

No explicit ritual; it is a request to state the required course of action (kārya).