Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

सुसिद्धमपि वै कार्यं सुबुद्ध्यापि स्वनुष्ठितम् । अत्वत्पदस्मृतिकृतं विनश्यत्येव तत्क्षणात्

susiddhamapi vai kāryaṃ subuddhyāpi svanuṣṭhitam | atvatpadasmṛtikṛtaṃ vinaśyatyeva tatkṣaṇāt

بھلے ہی کوئی کام خوب قائم ہو اور اچھی سمجھ بوجھ سے درست طور پر انجام دیا گیا ہو، اگر وہ تیرے قدموں کی یاد کے بغیر کیا جائے تو وہ اسی لمحے برباد ہو جاتا ہے۔

सुसिद्धम्well-accomplished
सुसिद्धम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- (उपसर्ग) + सिद्ध (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (कार्यं)
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक-निपात (even/also)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात
कार्यम्task, undertaking
कार्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुबुद्ध्याwith good understanding
सुबुद्ध्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसु- (उपसर्ग) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण (instrument)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक-निपात
स्व-अनुष्ठितम्performed by oneself
स्व-अनुष्ठितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + अनु-√स्था (धातु) → अनुष्ठित (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (स्वयम् अनुष्ठितम्)
अ-त्वत्-पद-स्मृति-कृतम्done without remembrance of your feet
अ-त्वत्-पद-स्मृति-कृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ- (निषेध) + त्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + स्मृति (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (त्वत्पदस्मृत्या कृतम्) + निषेध-पूर्वपद (अ-)
विनश्यतिperishes, is ruined
विनश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√नश् (धातु) वि- (उपसर्ग)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एवcertainly
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
तत्-क्षणात्from that very moment
तत्-क्षणात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; समासः—षष्ठी/तत्पुरुषः (तस्मिन् क्षणे/तत्क्षण)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis / pilgrims within Kāśī discourse (contextual)

Scene: A scholar-priest performs an elaborate rite flawlessly, yet the offering fades like smoke because the heart lacks Śiva-smaraṇa; beside him, a simple devotee’s small offering shines.

Ś
Śiva

FAQs

Skill and effort alone are insufficient; devotion and God-remembrance are the true stabilizers of dharma and success.

Kāśī (Vārāṇasī), as the doctrinal backdrop of Kāśīkhaṇḍa, where Śiva-centered practice is emphasized.

Undertake duties and rites with constant remembrance of Śiva’s feet; otherwise the merit is said to collapse.