Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 30

Devanagari script

श्वेतद्वीप इति ख्यातं तत्स्थानं काशिसीमनि । श्वेतद्वीपे वसंत्येव नरास्तन्मूर्तिसेवकाः

Transliteration

śvetadvīpa iti khyātaṃ tatsthānaṃ kāśisīmani | śvetadvīpe vasaṃtyeva narāstanmūrtisevakāḥ

Translation

کاشی کی سرحدوں کے اندر وہ مقام ‘شویت دْویپ’ کے نام سے مشہور ہے۔ بے شک جو لوگ اُس مقدّس مورتی کی سیوا کرتے ہیں، وہ شویت دْویپ ہی میں بسے رہتے ہیں۔

Word by Word

• श्वेतद्वीपः: Śvetadvīpa (the White Island)
• श्वेतद्वीपः: कर्ता/विषय (Topic/Subject)
• Type: Noun
• Root: श्वेत + द्वीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; कर्मधारयः (श्वेतः द्वीपः)

• इति: thus/so-called
• इति: वाक्य-सम्बन्ध (Marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/निरूपणार्थक (quotative particle)

• ख्यातम्: is known/called
• ख्यातम्: विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: ख्या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: ख्या (to be known)

• तत्स्थानम्: that place
• तत्स्थानम्: कर्ता/विषय (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य स्थानम्)

• काशिसीमनि: on the boundary of Kāśī
• काशिसीमनि: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी + सीमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (काश्याः सीमा)

• श्वेतद्वीपे: in Śvetadvīpa
• श्वेतद्वीपे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्वेतद्वीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन

• वसन्ति: live/dwell
• वसन्ति: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• एव: indeed/only
• एव: निपात (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis/only/indeed)

• नराः: men/people
• नराः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन

• तत्मूर्तिसेवकाः: servants/devotees of that image
• तत्मूर्तिसेवकाः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् + मूर्ति + सेवक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्याः/तस्य मूर्तेः सेवकाः)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śvetadvīpa (Kāśī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A bright, white-hued sacred precinct in Kāśī labeled ‘Śvetadvīpa’; devotees serving the Ādikeśava icon appear suffused with luminous purity, as if already dwelling in a celestial island.

Characters & Entities

• Śvetadvīpa
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Service (sevā) to the deity anchors one in a sanctified spiritual realm, even while living in the world.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śvetadvīpa, a named sacred spot within the Kāśī region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sevā—devotional attendance and service to the revered mūrti.