Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 26

Devanagari script

काश्यां पादोदके तीर्थे यैः कृता नोदकक्रियाः । जन्मैव विफलं तेषां जलबुद्बुद सश्रियाम्

Transliteration

kāśyāṃ pādodake tīrthe yaiḥ kṛtā nodakakriyāḥ | janmaiva viphalaṃ teṣāṃ jalabudbuda saśriyām

Translation

کاشی کے پادودک تیرتھ میں جنہوں نے اُدک کریا (آبی رسومات) ادا نہ کیں—حالانکہ زندگی کی چمک پانی کے بلبلوں کی طرح عارضی ہے—ان کا جنم ہی بےثمر ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• काश्याम्: in Kāśī
• काश्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• पाद-उदके: in the foot-water (tīrtha)
• पाद-उदके: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषसमासः

• तीर्थे: at the sacred place
• तीर्थे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• यैः: by whom
• यैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सम्बन्धे ‘by whom’

• कृता: performed
• कृता: Kriya (Predicate-part/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त (PPP/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘done/performed’ (उदकक्रियाः इत्यस्य विशेषणम्)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• उदक-क्रियाः: water-rites (libations/ablutions)
• उदक-क्रियाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उदक (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘water-rites’)

• जन्म: birth/life
• जन्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)

• विफलम्: fruitless
• विफलम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विफल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘fruitless’ (जन्म इत्यस्य विशेषणम्)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• जल-बुद्बुद: a water-bubble
• जल-बुद्बुद: Upamana (Simile-base/उपमान)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + बुद्बुद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘water-bubble’)

• स-श्रियाम्: of those having prosperity
• स-श्रियाम्: Shashthi-sambandha (Genitive qualifier/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: स (अव्यय/सह) + श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (‘श्रियासहितानाम्’); तेषाम् इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pādodaka Tīrtha (Kāśī)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A bustling Kāśī ghāṭa with some pilgrims performing tarpaṇa (water offerings) while a distracted visitor walks past; above, a poetic overlay shows water bubbles rising and bursting, symbolizing fleeting life.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)
• Pādodaka-tīrtha
• Udaka-kriyā (water rites)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Because life is transient, one should not waste the rare opportunity of human birth; fulfilling dharma—especially water-rites and ancestral duties in a great tīrtha—is emphasized.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Pādodaka-tīrtha in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Udaka-kriyāḥ—ritual acts with water, typically tarpaṇa/oblations and related offerings at the tīrtha.