काश्याः सदोत्तराशायां पाशपाणिर्विनायकः । विनायकान्पाशयति भक्त्या काशीनिवासिनाम्
kāśyāḥ sadottarāśāyāṃ pāśapāṇirvināyakaḥ | vināyakānpāśayati bhaktyā kāśīnivāsinām
کاشی کے ہمیشہ شمالی حصّے میں پاشپانی وِنایک ہیں۔ کاشی کے رہنے والوں کی بھکتی کے سبب وہ وِنایکوں کو ‘پاش’ سے باندھ کر فتنہ انگیز قوتوں کو قابو میں رکھتے ہیں۔
Skanda
Tirtha: Pāśapāṇi‑Vināyaka
Type: kshetra
Scene: Pāśapāṇi Gaṇeśa in the northern quarter holding a noose; subtle depiction of smaller vināyaka-spirits being gently bound/contained; Kāśī residents offer lamps and flowers, suggesting communal devotion maintaining harmony.
Bhakti is portrayed as a real spiritual power that restrains harmful tendencies and secures the sacred order of Kāśī.
Pāśapāṇi-Vināyaka located in the northern quarter of Kāśī.
No direct rite is stated; the verse highlights devotion (bhakti) of Kāśī’s residents as the effective means.