Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 100

कूणिताक्षात्तथैशान्यां चतुर्दंतो विनायकः । तस्य दर्शनमात्रेण विघ्नसंघः क्षयेत्स्वयम्

kūṇitākṣāttathaiśānyāṃ caturdaṃto vināyakaḥ | tasya darśanamātreṇa vighnasaṃghaḥ kṣayetsvayam

اسی طرح کُونِتاکشا کے شمال مشرق میں چتور دنت وِنایک ہیں؛ محض ان کے درشن سے ہی رکاوٹوں کا پورا لشکر خود بخود مٹ جاتا ہے۔

कूणिताक्षात्from Kūṇitākṣa
कूणिताक्षात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकूणित-अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; बहुव्रीहिः (कूणिते अक्षिणी यस्य/यत्र) स्थान/देवविशेष-सूचक; ‘from Kūṇitākṣa (place/deity)’
तथाalso; likewise
तथा:
Modifier (Avyaya/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/अनुक्रमवाचक-अव्यय (adverb: ‘also/likewise’)
ईशान्यांin the north-east (quarter)
ईशान्यां:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootईशानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; दिशिवाचक (north-east)
चतुर्दन्तःfour-tusked
चतुर्दन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुर्-दन्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः (चत्वारः दन्ताः यस्य)
विनायकःVināyaka
विनायकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविनायक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
दर्शनमात्रेणby mere sight (of him)
दर्शनमात्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदर्शन-मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (दर्शनस्य मात्रम् = mere seeing)
विघ्नसंघःthe multitude of obstacles
विघ्नसंघः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्न-संघ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (विघ्नानां संघः)
क्षयेत्may perish; should be destroyed
क्षयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षि (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
स्वयम्by itself
स्वयम्:
Modifier (Avyaya/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वतन्त्रवाचक-अव्यय (reflexive adverb: ‘by itself’)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Caturdanta Vināyaka (NE of Kūṇitākṣa)

Type: kshetra

Scene: Caturdanta Vināyaka shrine; as a pilgrim beholds the deity, dark cloud-like ‘vighnas’ dissipate around them, symbolizing effortless obstacle removal.

K
Kūṇitākṣa
C
Caturdanta Vināyaka
Ī
Īśāna (northeast direction)

FAQs

Darśana of Vināyaka in Kāśī is itself a purifying act—divine presence dissolves obstacles without strain when approached with faith.

A northeast Kāśī station of Caturdanta Vināyaka, located relative to Kūṇitākṣa within the city’s sacred layout.

Darśana (seeing/visiting) is highlighted as sufficient for removal of obstacles; no further ritual is specified.