Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

Devanagari script

काशीनामसुधापानं ये कुर्वंति निरंतरम् । तेषां वर्त्म भवत्येव सुधाम वसुधामयम्

Transliteration

kāśīnāmasudhāpānaṃ ye kurvaṃti niraṃtaram | teṣāṃ vartma bhavatyeva sudhāma vasudhāmayam

Translation

جو لوگ کاشی کے نام کے امرت کو مسلسل پیتے رہتے ہیں، اُن کا راستہ خود امرت مایہ ہو جاتا ہے، گویا زمین بھی شیرینی کی بستی بن جائے۔

Word by Word

• काशी-नाम-सुधा-पानम्: drinking the nectar of Kāśī’s name
• काशी-नाम-सुधा-पानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काशी-नाम-सुधा-पान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (काश्याः नाम एव सुधा, तस्य पानम्)

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• कुर्वन्ति: do, perform
• कुर्वन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• निरन्तरम्: continuously
• निरन्तरम्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: निरन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• वर्त्म: path, course
• वर्त्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर्त्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भवति: becomes, is
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• एव: indeed, certainly
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic/only)

• सुधाम: nectar-like
• सुधाम: Karma (Object complement/कर्मपूरक)
• Type: Noun
• Root: सुधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपमेय/विशेषणार्थे (वर्त्म इति)

• वसुधा-मयम्: earth-like / consisting of the earth (i.e., solid, sustaining)
• वसुधा-मयम्: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वसुधा-मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वर्त्म इति); समासः तत्पुरुषः (वसुधायाः मयम्/वसुधारूपम्)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (nāma-sudhā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī or interlocutor in Kāśī-khaṇḍa frame (context-dependent)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim walks a dusty road; with each utterance of ‘Kāśī’ the ground beneath turns luminous like flowing nectar, flowers spring up, and the horizon reveals Kāśī’s spires—earth transformed into sweetness.

Characters & Entities

• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Continuous remembrance of Kāśī through her name sweetens and sanctifies one’s entire life-journey.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), specifically via the potency of her nāma (name).

What ritualistic prescription is mentioned?

Nirantara nāma-japa—unceasing repetition/absorption in the name of Kāśī.