Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 51

Devanagari script

नामापि मधुरं यस्याः परानंदप्रकाशकम् । काश्याः काशीति काशीति सा कैः पुण्यैर्न जप्यते

Transliteration

nāmāpi madhuraṃ yasyāḥ parānaṃdaprakāśakam | kāśyāḥ kāśīti kāśīti sā kaiḥ puṇyairna japyate

Translation

کاشی کا نام ہی شیریں ہے جو اعلیٰ ترین آنند کو روشن کرتا ہے؛ کس کیسا پُنّیہ ہو کہ کوئی اس کا نام ‘کاشی، کاشی’ نہ جپے؟

Word by Word

• नाम: name
• नाम: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात-अव्यय (even)

• मधुरम्: sweet
• मधुरम्: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मधुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (नाम इति)

• यस्याः: whose
• यस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (काश्याः)

• पर-आनन्द-प्रकाशकम्: revealing supreme bliss
• पर-आनन्द-प्रकाशकम्: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर-आनन्द-प्रकाशक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (नाम इति); समासः तत्पुरुषः (परः आनन्दः तस्य प्रकाशकः)

• काश्याः: of Kāśī
• काश्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• काशीति: “Kāśī”, thus
• काशीति: Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: काशी + इति (प्रातिपदिक + अव्यय)
• Form: उद्धरण-निर्देशकः ‘इति’ (quotative particle); ‘काशी’ शब्दस्य उद्धरणम्

• काशीति: “Kāśī”, thus
• काशीति: Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: काशी + इति (प्रातिपदिक + अव्यय)
• Form: उद्धरण-निर्देशकः ‘इति’; पुनरुक्तिः (जप-रूपेण)

• सा: she/that (name)
• सा: Karma (Object in passive/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कैः: by whom?
• कैः: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• पुण्यैः: by what merits
• पुण्यैः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (अथवा पुंलिङ्ग), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; साधन/हेतु-भावः

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• जप्यते: is recited, is chanted
• जप्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जप् (धातु) + य (कर्मणि)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (nāma-mahātmya)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī or interlocutor in Kāśī-khaṇḍa frame (context-dependent)

Visual Art Cues

Scene: Close-up devotional scene: lips softly repeating ‘Kāśī’, rosary in hand; the syllables appear as luminous script forming a halo that opens into a vision of ghats and the Viśvanātha spire—name revealing supreme bliss.

Characters & Entities

• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine name ‘Kāśī’ itself is a revelatory mantra-like remembrance that opens one to higher bliss.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), especially through the sanctity of her very name.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nāma-japa: repeating the name ‘Kāśī’—‘Kāśī, Kāśī’—as a devotional practice.