Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

Devanagari script

लांगलीशं सकृत्पूज्य पंचलांगलदानजम् । फलं प्राप्नोत्यविकलं सर्वसंपत्करं परम्

Transliteration

lāṃgalīśaṃ sakṛtpūjya paṃcalāṃgaladānajam | phalaṃ prāpnotyavikalaṃ sarvasaṃpatkaraṃ param

Translation

لَانگَلیش کی ایک بار بھی پوجا کرنے سے پانچ ہل دان کرنے سے پیدا ہونے والا بے عیب پھل ملتا ہے—اعلیٰ ترین، اور ہر طرح کی دولت و برکت دینے والا۔

Word by Word

• लाङ्गलीशम्: Lāṅgalīśa
• लाङ्गलीशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लाङ्गलीश (प्रातिपदिक: लाङ्गली + ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• सकृत्: once
• सकृत्: Kriya-vishesana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: काल/परिमाणवाचक-अव्यय (adverb: once)

• पूज्य: having worshipped
• पूज्य: Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: पूज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (ल्यप्), पूर्वकालिक-क्रिया (having worshipped)

• पञ्चलाङ्गलदानजम्: arising from the gift of five ploughs
• पञ्चलाङ्गलदानजम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चलाङ्गलदानज (प्रातिपदिक: पञ्च + लाङ्गल + दान + ज)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; फलम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्; अर्थः—पञ्चलाङ्गलदानात् जातम्

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अविकलम्: unimpaired/complete
• अविकलम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अविकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; फलम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• सर्वसंपत्करम्: bringing all prosperity
• सर्वसंपत्करम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्वसंपत्कर (प्रातिपदिक: सर्व + संपत् + कर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; फलम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; फलम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda instructing Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lāṃgalīśa / Lāṃgalīśvara

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A devotee performs a single, heartfelt pūjā to Lāṃgalīśa; in a symbolic overlay, five ploughs appear as radiant offerings, transforming into showers of prosperity.

Characters & Entities

• Lāṃgalīśa
• Dāna (pañca-lāṃgala)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In Kāśī, even a single act of sincere worship can equal great acts of charity, showing the intensified merit of sacred place and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Lāṃgalīśa (Lāṃgalīśvara) in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (pūjā) of Lāṃgalīśa; the verse also references the charitable benchmark of donating five ploughs (pañca-lāṃgala-dāna).