Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 20

Devanagari script

अहं सर्वेषु लिंगेषु तिष्ठा्म्येव न संशयः । परं त्वियं परामूर्तिर्मम लिंगस्वरूपिणी

Transliteration

ahaṃ sarveṣu liṃgeṣu tiṣṭhā्myeva na saṃśayaḥ | paraṃ tviyaṃ parāmūrtirmama liṃgasvarūpiṇī

Translation

میں یقیناً تمام لِنگوں میں ہی ساکن ہوں—اس میں کوئی شک نہیں۔ لیکن یہ (لِنگ) میری اعلیٰ ترین مورتی ہے، جو میرے لِنگ-سوروپ کو مجسم کرتی ہے۔

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुषवाचक-सर्वनाम, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• सर्वेषु: in all
• सर्वेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; विशेषणम् (लिङ्गेषु)

• लिङ्गेषु: in liṅgas
• लिङ्गेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन

• तिष्ठामि: I abide
• तिष्ठामि: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)

• न: not / no
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• परम्: but, however
• परम्: Sambandha (Discourse)
• Type: Indeclinable
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोगः (discourse particle: 'however/but')

• तु: but
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विभेदबोधक-अव्यय (adversative particle)

• इयम्: this (she/this form)
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• परामूर्तिः: the supreme form
• परामूर्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: परा-मूर्ति (प्रातिपदिक; परा + मूर्ति)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयसमासः (परा चासौ मूर्तिः)

• मम: of me, my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• लिङ्गस्वरूपिणी: having the liṅga as (her) essential form
• लिङ्गस्वरूपिणी: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: लिङ्ग-स्वरूपिणी (प्रातिपदिक; लिङ्ग + स्वरूपिन्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (लिङ्गं स्वरूपं यस्याः/या)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Supreme Kāśī-liṅga (parāmūrti) within Avimukta

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devas

Visual Art Cues

Scene: Two-layer vision: a cosmic field of countless liṅgas indicating omnipresence, and at the center a single, more radiant liṅga marked as ‘parāmūrti’; Śiva’s voice asserts certainty (‘na saṃśayaḥ’).

Characters & Entities

• Liṅga
• Viśveśvara (implied supreme liṅga in context)
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All liṅgas are Śiva’s presence, but Kāśī’s central manifestation is extolled as uniquely supreme.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Viśveśvara/Kāśī Viśvanātha as the ‘parāmūrti’ within the Kāśī kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; it supports prioritizing worship/darśana of the supreme Kāśī liṅga.