Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35

Devanagari script

स्मरंति ये मामपवर्गमंडपे किंचिद्यथाशक्ति ददत्यपि स्वम् । शृण्वंति पुण्याश्च कथाः क्षणं स्थिरास्ते कोटिगोदानफलं भजंति

Transliteration

smaraṃti ye māmapavargamaṃḍape kiṃcidyathāśakti dadatyapi svam | śṛṇvaṃti puṇyāśca kathāḥ kṣaṇaṃ sthirāste koṭigodānaphalaṃ bhajaṃti

Translation

جو لوگ اپورگ (نجات) کے منڈپ میں مجھے یاد کرتے ہیں، اور اپنی طاقت کے مطابق اپنے مال میں سے کچھ بھی دان دیتے ہیں، اور پل بھر بھی ثابت قدم ہو کر پاکیزہ کتھائیں سنتے ہیں—وہ کروڑوں گائے دان کرنے کا پھل پاتے ہیں۔

Word by Word

• स्मरन्ति: remember
• स्मरन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्मृ (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद (3rd pl. pres.)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (Nom. pl.)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया; एकवचन (Acc. sg.)

• अपवर्गमण्डपे: in the pavilion of liberation
• अपवर्गमण्डपे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अपवर्ग (प्रातिपदिक) + मण्डप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन (Loc. sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः (अपवर्गस्य मण्डपः)

• किञ्चित्: something, a little
• किञ्चित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किञ्चित् (सर्वनाम/अव्ययप्राय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन (Acc. sg.; ‘something/a little’)

• यथाशक्ति: according to ability
• यथाशक्ति: Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावसमास; अव्यय (according to one’s ability)

• ददति: give
• ददति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद (3rd pl. pres.)

• अपि: also
• अपि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also/even)

• स्वम्: their own (property)
• स्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन (Acc. sg.; ‘one’s own [wealth]’)

• शृण्वन्ति: hear, listen
• शृण्वन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √श्रु (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद (3rd pl. pres.)

• पुण्याः: virtuous, meritorious
• पुण्याः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (Nom. pl.); विशेषण (qualifying implied ‘जनाः/ते’)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (and)

• कथाः: stories, discourses
• कथाः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन (Acc. pl.)

• क्षणम्: for a moment
• क्षणम्: Kala-adhikarana (Duration/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया; एकवचन (Acc. sg.; duration)

• स्थिराः: steadfast
• स्थिराः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (Nom. pl.); विशेषण (steadfast)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (Nom. pl.)

• कोटिगोदानफलम्: the fruit of giving cows in crores
• कोटिगोदानफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + गोदान (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन (Acc. sg.); बहुपद-तत्पुरुषः (कोट्या गोदानस्य फलम्)

• भजन्ति: attain, partake of
• भजन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भज् (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद (3rd pl. pres.)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Apavarga-maṇḍapa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Acyuta (Viṣṇu)

Visual Art Cues

Scene: Inside a luminous pavilion, a devotee remembers the Lord (hands at heart), offers a small gift to a mendicant, and listens to a reciter reading sacred कथा; behind them, a symbolic herd of countless cows appears as a merit-vision.

Characters & Entities

• Śiva
• Apavarga-maṇḍapa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Small offerings, mindful remembrance, and attentive listening become immense merit when performed in Kāśī’s liberation-charged sacred space.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Apavarga-maṇḍapa (Liberation Pavilion) within the Kāśī sacred complex.

What ritualistic prescription is mentioned?

Smaraṇa (remembrance), modest dāna (charity) according to capacity, and śravaṇa (listening) to holy kathās—even briefly but attentively.