Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

काश्यां तीर्थान्यनेकानि काश्यां लिगान्यनेकशः । तथापि सेव्यो विश्वेशः स्नातव्या मणिकर्णिका

kāśyāṃ tīrthānyanekāni kāśyāṃ ligānyanekaśaḥ | tathāpi sevyo viśveśaḥ snātavyā maṇikarṇikā

کاشی میں بے شمار تیرتھ ہیں، کاشی میں لاتعداد لِنگ ہیں؛ پھر بھی سب سے بڑھ کر وِشوِیش کی عبادت کرنی چاہیے اور منیکرنیکا میں اشنان کرنا چاہیے۔

kāśyāmin Kāśī
kāśyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन
tīrthānipilgrimage places
tīrthāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन
anekānimany
anekāni:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootaneka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (to tīrthāni)
kāśyāmin Kāśī
kāśyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
liṅgāniliṅgas
liṅgāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
anekaśaḥin many (instances)
anekaśaḥ:
Visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootanekaśas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'in many ways/many times')
tathāpinevertheless
tathāpi:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय) + api (अव्यय)
Formअव्यय-समुच्चय (concessive particle: 'even so/however')
sevyaḥto be served/worshipped
sevyaḥ:
Kriya (Predicative necessity/विधेय)
TypeAdjective
Rootsevya (प्रातिपदिक; √sev + यत्)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम्
viśveśaḥViśveśa (Lord of the universe)
viśveśaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśveśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
snātavyāto be bathed in
snātavyā:
Kriya (Predicative necessity/विधेय)
TypeAdjective
Rootsnātavya (प्रातिपदिक; √snā + तव्य)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (to maṇikarṇikā)
maṇikarṇikāMaṇikarṇikā (ghāṭ/kuṇḍa)
maṇikarṇikā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmaṇikarṇikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Skanda

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Scene: A panoramic Kāśī: countless liṅgas and ghāṭas suggested, yet the composition draws the eye to Viśveśa’s shrine and Maṇikarṇikā’s steps where pilgrims bathe.

K
Kāśī
V
Viśveśa
M
Maṇikarṇikā

FAQs

Among Kāśī’s many holy options, the tradition highlights a focused devotional center: Viśveśa and Maṇikarṇikā.

Maṇikarṇikā tīrtha (for snāna) and Viśveśa/Viśveśvara (for worship) are explicitly exalted.

Sevā/arcana of Viśveśa and snāna at Maṇikarṇikā.