Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

Devanagari script

नृसिंह यज्ञवाराह गोपगोपालवल्लभ । गोपीपते गुणातीत गरुडध्वज गोत्रभृत्

Transliteration

nṛsiṃha yajñavārāha gopagopālavallabha | gopīpate guṇātīta garuḍadhvaja gotrabhṛt

Translation

اے نرسِمھ؛ اے یَجْن ورَاہ، جو یَجْن کو سنبھالنے والے؛ گوالوں اور گایوں کے رکھوالوں کے محبوب—اے گوپی پتی، گُنوں سے ماورا؛ اے گرڑ دھوج، گووردھن اٹھانے والے۔

Word by Word

• नृसिंह: O Narasiṃha
• नृसिंह: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृ-सिंह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः (नरः सिंह इव)

• यज्ञवाराह: O Yajñavarāha
• यज्ञवाराह: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ-वाराह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः (यज्ञस्वरूपः वाराहः / यज्ञः एव वाराहः)

• गोपगोपालवल्लभ: O beloved of cowherds and cowherd-boys
• गोपगोपालवल्लभ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: गोप-गोपाल-वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (गोपानां गोपालानां च वल्लभः)

• गोपीपते: O lord of the gopīs
• गोपीपते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: गोपी-पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोपीनां पतिः)

• गुणातीत: O transcending the guṇas
• गुणातीत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: गुण-अतीत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुषः (गुणान् अतीतः)

• गरुडध्वज: O one whose banner is Garuḍa
• गरुडध्वज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: गरुड-ध्वज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; बहुव्रीहिः (गरुडः ध्वजः यस्य)

• गोत्रभृत्: O lifter/bearer of the mountain (Govardhana)
• गोत्रभृत्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: गोत्र-भृत् (भृ धातु, कृत्-प्रत्ययः)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; कृतान्तः (भृ + क्विप्), तत्पुरुषः (गोत्रं बिभर्ति इति)

Speaker

Vyāsa (deduced from Adhyāya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrim-devotee seeking protection and devotion in Kāśī

Visual Art Cues

Scene: A triptych-like vision: Narasiṃha fierce and protective; Varāha lifting earth with sacrificial symbols; and Gopāla with cows and gopīs—above them Garuḍa banner; Govardhana lifted in the background as ‘gotrabhṛt’.

Characters & Entities

• Nṛsiṃha
• Varāha
• Gopas
• Gopīs
• Garuḍa
• Govardhana (implied by gotrabhṛt)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord protects dharma in many forms (avatāras) and yet remains beyond the guṇas; devotion recognizes both His play (līlā) and His cosmic sovereignty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the textual setting; the verse itself is primarily avatāra-stuti rather than a direct tirtha description.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; implied is nāma-japa of avatāra names for protection and purification.