Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 93

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे सतीश्वरप्रादुर्भावो नाम त्रिनवतितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārdhe satīśvaraprādurbhāvo nāma trinavatitamo'dhyāyaḥ

Translation

یوں شری اسکند مہاپُران کی اکیاسی ہزار شلوکوں والی سنہتا کے چوتھے حصے میں، کاشی کھنڈ کے اُتراردھ کے اندر “ستییشور کے پرادُربھاو” کے نام سے ترانوےواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यर्थक-निपात (quotative/closing particle)

• श्रीस्कांदे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री-स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; ग्रन्थनाम्नि अधिकरणम्

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; ‘श्रीस्कांदे’ इत्यस्य विशेषणम्

• एकाशीतिसाहस्र्यां: in the eighty-one-thousand (verses) collection
• एकाशीतिसाहस्र्यां: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति-साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; संहितायाः विशेषणम्

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• चतुर्थे: in the fourth (part)
• चतुर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; (खण्डे/भागे) इति अध्याहारः

• काशीखण्डे: in the Kāśīkhaṇḍa section
• काशीखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी-खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• उत्तरार्धे: in the latter half
• उत्तरार्धे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्तर-अर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• सतीश्वरप्रादुर्भावः: the manifestation of Satīśvara
• सतीश्वरप्रादुर्भावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सतीश्वर-प्रादुर्भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; शीर्षक-रूपेण

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Apposition marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामार्थक-निपात (particle meaning ‘named/called’)

• त्रिनवतितमः: ninety-third
• त्रिनवतितमः: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: त्रिनवति-तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; अध्यायस्य विशेषणम्

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

Speaker

Narratorial colophon (textual closure formula)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Satīśvara (chapter frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: a scribe completes the chapter title ‘Satīśvara-prādurbhāva’ with a final flourish; in the background, a faint silhouette of Kāśī temples suggests the setting of the narrative.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Kāśīkhaṇḍa
• Satīśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon marking completion; its religious function is to authenticate the chapter and preserve the Purāṇic transmission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī) broadly, with the chapter theme centered on Satīśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this verse is a textual closing statement (adhyāya-samāpti).