Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 22

Devanagari script

काशीलिंगत्वमासाद्य मामेवानुप्रवेक्ष्यति । चैत्रशुक्लतृतीयायां पार्वतीशसमर्चनात्

Transliteration

kāśīliṃgatvamāsādya māmevānupravekṣyati | caitraśuklatṛtīyāyāṃ pārvatīśasamarcanāt

Translation

کاشی-لِنگ کی حالت پا کر وہ صرف مجھ ہی میں داخل ہوتا ہے—یہ چَیتر کے شُکل پکش کی تیسری تِتھی کو پاروتیش کی ارچنا سے حاصل ہوتا ہے۔

Word by Word

• काशीलिङ्गत्वम्: the state of being a Kāśī-liṅga
• काशीलिङ्गत्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काशीलिङ्ग + त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; भाववाचक-त्वप्रत्ययान्त

• आसाद्य: having attained
• आसाद्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• अनुप्रवेक्ष्यति: will enter (into)
• अनुप्रवेक्ष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु + प्र + विश् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• चैत्रशुक्लतृतीयायाम्: on the third (tithi) of the bright half of Caitra
• चैत्रशुक्लतृतीयायाम्: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चैत्र + शुक्ल + तृतीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कालवाचक (time-locative)

• पार्वतीशसमर्चनात्: from the worship of Pārvatīśa
• पार्वतीशसमर्चनात्: Hetu/Apadana (Cause/हेतु, source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पार्वतीश + समर्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (हेतु/अपादान), एकवचन; कारणवाचक

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context typically Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pārvatīśa (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-seeking interlocutor

Visual Art Cues

Scene: On Caitra śukla tṛtīyā, pilgrims with fresh spring flowers approach the Pārvatīśa-liṅga; a subtle cosmic motif shows the devotee’s soul merging into Śiva’s luminous form, indicating ‘mām eva anupravekṣyati’.

Characters & Entities

• Kāśī
• Śiva (implied by “mām”)
• Pārvatīśa
• Caitra Śukla Tṛtīyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time (tithi) and place (Kāśī) sacralize worship, culminating in Śiva-oriented liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī, through the worship of the Pārvatīśa liṅga performed there.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (sam-arcana) of Pārvatīśa specifically on Caitra-śukla-tṛtīyā.