Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 97

Devanagari script

एते जामातरस्तस्य यतो दक्षस्य दुर्धियः । हित्वा महेश्वरममून्सोपश्यदधिकाञ्शिवात्

Transliteration

ete jāmātarastasya yato dakṣasya durdhiyaḥ | hitvā maheśvaramamūnsopaśyadadhikāñśivāt

Translation

یہ اس کے داماد تھے؛ مگر بدفہم دکش نے مہیشور کو چھوڑ کر ان دوسروں کو شِو سے بھی بڑھ کر سمجھ لیا۔

Word by Word

• एते: these
• एते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• जामातरः: sons-in-law
• जामातरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जामातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• तस्य: of him (of that one)
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्

• यतः: because
• यतः: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यतस् (अव्यय/प्रातिपदिक-निपात)
• Form: हेतौ/कारणे अव्ययम् (indeclinable of cause: ‘because/for’)

• दक्षस्य: of Dakṣa
• दक्षस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्

• दुर्धियः: evil-minded
• दुर्धियः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुर्धि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम्; समासः: दुर् + धि (bad-minded)

• हित्वा: having abandoned
• हित्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); त्यक्त्वा

• महेश्वरम्: Mahēśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; समासः: महा + ईश्वर

• अमून्: those (persons)
• अमून्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्

• उपश्यत्: saw, beheld
• उपश्यत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप-√दृश् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; (उप + अपश्यत्)

• अधिकान्: greater, superior
• अधिकान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अधिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; विशेषणम्

• शिवात्: than Śiva
• शिवात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे पञ्चमी (5th/Ablative) एकवचनम्

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narration)

Visual Art Cues

Scene: Dakṣa, surrounded by his sons-in-law (devas/adhikāra-devatās implied), turns away from an unseen Maheśvara; his gaze is proud and misdirected, while Śiva’s presence is suggested as a vast, calm, overshadowing reality.

Characters & Entities

• Dakṣa
• Maheśvara (Śiva)
• sons-in-law (jāmātaraḥ)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Misjudging the Supreme due to pride and social alliances leads to spiritual blindness and ruin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s theology centers on Śiva as Viśveśvara; the narrative defends that primacy.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.