Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 62

Devanagari script

ददर्श शार्ङ्गिणं चाग्रे स्वगणैश्च परिष्टुतम् । चतुर्भुजैरसंख्यातैर्जितदैत्यमहाबलैः

Transliteration

dadarśa śārṅgiṇaṃ cāgre svagaṇaiśca pariṣṭutam | caturbhujairasaṃkhyātairjitadaityamahābalaiḥ

Translation

اس نے اپنے سامنے شارنگِن (وشنو) کو دیکھا، جس کی اپنے ہی گن ستائش کر رہے تھے—بےشمار چار بازوؤں والے، نہایت قوی، جنہوں نے دیتیوں کو مغلوب کیا تھا۔

Word by Word

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शार्ङ्गिणम्: the bearer of Śārṅga (Vishnu)
• शार्ङ्गिणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शार्ङ्गिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• अग्रे: in front
• अग्रे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् प्रयोगः; सप्तमी-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणम् (locative used adverbially: in front)

• स्वगणैः: by his own attendants
• स्वगणैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्व + गण (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (स्वाः गणाः)

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात

• परिष्टुतम्: praised
• परिष्टुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परि + स्तु (धातु) → परिष्टुत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (शार्ङ्गिणम्)

• चतुर्भुजैः: by four-armed (ones)
• चतुर्भुजैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् + भुज (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (चत्वारः भुजाः येषां ते) विशेषणम्

• असंख्यातैः: countless
• असंख्यातैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: अ + संख्यात (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम्

• जितदैत्यमहाबलैः: by great and powerful (ones) who had conquered demons
• जितदैत्यमहाबलैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: जित + दैत्य + महाबल (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (जिताः दैत्याः येन/यैः; महाबलाः) विशेषणम्

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narration, typically Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Interlocutors/audience

Visual Art Cues

Scene: Vīrabhadra beholds Viṣṇu (Śārṅgin) ahead, enthroned or standing radiant, while innumerable four-armed attendants form concentric ranks, each bearing divine marks, celebrating victories over daityas.

Characters & Entities

• Śārṅgin
• Viṣṇu
• Daityas
• Vīrabhadra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine order is upheld by the Lord and his hosts; the cosmos is protected through dharmic power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the textual frame; this verse highlights Viṣṇu’s presence rather than a particular tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a descriptive scene of Viṣṇu and his attendants.