Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 3

उपाविशच्च शैलादि विसृष्टासनमुत्तमम् । वैलक्ष्यं नाटयन्किंचित्क्षणं जोषं समास्थितः

upāviśacca śailādi visṛṣṭāsanamuttamam | vailakṣyaṃ nāṭayankiṃcitkṣaṇaṃ joṣaṃ samāsthitaḥ

وہ شَیل جا (پاروتی کے پتی شیو) کے عطا کردہ بہترین آسن پر بیٹھ گیا، اور کچھ جھجک ظاہر کرتے ہوئے ایک لمحہ خاموش رہا۔

उपाविशत्sat down
उपाविशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-√विश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
शैलादिrock etc. (a seat like a rock)
शैलादि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशैल-आदि (प्रातिपदिक; शैल + आदि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘rock etc.’ (आदि-समास)
विसृष्टासनम्a prepared/offered seat
विसृष्टासनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविसृष्ट-आसन (प्रातिपदिक; विसृष्ट + आसन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः ‘विसृष्टम् आसनम्’
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (आसनम्)
वैलक्ष्यम्embarrassment, awkwardness
वैलक्ष्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैलक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नाटयन्displaying, acting out
नाटयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√नट् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (नारदः) विशेषणम्
किञ्चित्a little
किञ्चित्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (adverb: a little)
क्षणम्for a moment
क्षणम्:
Kāla-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालपरिमाण
जोषम्silence, quiet
जोषम्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootजोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘silence/quiet’ (क्रियाविशेषणवत्)
समास्थितःremained, stayed
समास्थितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√स्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having assumed/remaining’

Skanda (continuing narration)

Listener: Agastya

Scene: Śiva offers an excellent seat; Nārada sits, his face showing slight awkwardness, then he holds a respectful silence for a moment.

N
Nārada
Ś
Śiva (implied by śailādi)
S
Seat (āsana)

FAQs

Before divine wisdom, even the learned may pause in humility; silence can be a form of reverence and readiness to receive instruction.

No particular tīrtha is named; the verse contributes to the Śaiva devotional setting of the Kāśī Khaṇḍa.

None; it describes posture, hospitality (āsana), and a moment of silence.