Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69
Devanagari script
असंभाष्या पिताः सर्वा गता दक्षांतिकं सती । पित्रा पृष्टा तु मात्रापि भद्रं जातं त्वदागमे
Transliteration
asaṃbhāṣyā pitāḥ sarvā gatā dakṣāṃtikaṃ satī | pitrā pṛṣṭā tu mātrāpi bhadraṃ jātaṃ tvadāgame
Translation
سب بزرگ باپوں (معززین) سے بات کیے بغیر ستی دَکش کے پاس چلی گئی۔ پھر باپ نے پوچھا اور ماں نے بھی کہا، “تمہارے آنے سے خیر و برکت ہوئی ہے۔”
Word by Word
असम्भाष्याnot to be spoken to / not to be addressed
असम्भाष्या:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + भाष् (धातु) + य (कृदन्त-योग्य) + अ- (निषेध)
Formयत्/ण्यत्-प्रत्ययार्थे ‘सम्भाष्य’ (to be spoken with) इत्यस्य नकारार्थे अ-; स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पिताःfathers / elders
पिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (सती इत्यस्य/स्त्रीसमूहस्य विशेषणम्)
गताःhave gone
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; धातुः गम् (गत्यर्थे)
दक्ष-अन्तिकम्to Dakṣa’s vicinity
दक्ष-अन्तिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + अन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः दक्षस्य अन्तिकम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
सतीSatī
सती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पित्राby the father
पित्रा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/करण), एकवचनम्
पृष्टाwas asked
पृष्टा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; धातुः प्रच्छ् (प्रश्ने)
तुand/indeed
तु:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-अव्ययम् (particle)
मात्राby the mother
मात्रा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: also/even)
भद्रम्good fortune / auspiciousness
भद्रम्:
Karya (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (predicate nominative)
जातम्has occurred
जातम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past participle), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; धातुः जन् (जनने)
त्वत्-आगमेat your arrival
त्वत्-आगमे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/अधिकरण), एकवचनम्; समासः त्वदागमः (षष्ठी-तत्पुरुष)
Speaker
Skanda (narration; deduced)
Skanda Dialogue
Listener: कासी-माहात्म्य-श्रोता
Visual Art Cues
Scene: सती मौनेन सभां लङ्घयित्वा दक्षस्य समीपं गच्छति; दक्षः प्रश्नं करोति; माता (प्रसू) ‘भद्रं जातम्’ इति वदति; सभायां औपचारिक-हर्षः किन्तु अन्तःतनावः।
Characters & Entities
S
SatīD
DakṣaM
Mother of Satī (Prasūti; implied)FAQs
Family and ritual society may offer courteous words, yet deeper dharmic respect is proven by actions—this sets up Satī’s protest.
None; it narrates Satī’s meeting with Dakṣa at the sacrifice.
None.