Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 100

जडान्यपि च बीजानि कालं संप्राप्यवात्मनः । अंकूरयंति कालाच्च पुष्प्यंति च फलंति च

jaḍānyapi ca bījāni kālaṃ saṃprāpyavātmanaḥ | aṃkūrayaṃti kālācca puṣpyaṃti ca phalaṃti ca

بے جان بیج بھی جب اپنا مناسب وقت پاتے ہیں تو خود بخود کونپل نکالتے ہیں؛ اور وقت آنے پر پھولتے اور پھل دیتے ہیں۔

जडानिinert
जडानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषणम्
अपिeven
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारार्थक-अव्यय (also/even)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
बीजानिseeds
बीजानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
कालम्time/season
कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
संप्राप्यhaving reached/obtained
संप्राप्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having attained'
वाindeed/or
वा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or/indeed; here emphatic)
आत्मनःof itself/its own
आत्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
अङ्कूरयन्तिsprout, produce shoots
अङ्कूरयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअङ्कूरय् (धातु; नामधातु from अङ्कूर)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
कालात्from/after time
कालात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
पुष्प्यन्तिflower
पुष्प्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपुष्प् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
फलन्तिbear fruit
फलन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootफल् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

Dadhīci (continuing the example)

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Listener: Interlocutor in the Kāśī narrative (unspecified in given excerpt)

Scene: An illustrative vision: seeds lying dormant, then sprouting, flowering, and fruiting as seasons turn—used to explain karmic fruition and the role of time/ordering power.

K
Kāla (time/season)

FAQs

Fruit arises when conditions align—time, order, and higher governance—showing that results are not purely mechanical will.

None directly; it serves the philosophical thread within Kāśī-khaṇḍa’s dharma teaching.

None; it is an illustrative analogy about causality and fruition.