Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

Devanagari script

दुर्वासाश्चातिहृष्टोभू्द्दृष्ट्वा पाशुपतोत्तमान् । भूतिभूषितसर्वांगाञ्जटाजटितमौलिकान्

Transliteration

durvāsāścātihṛṣṭobhū्ddṛṣṭvā pāśupatottamān | bhūtibhūṣitasarvāṃgāñjaṭājaṭitamaulikān

Translation

پاشُپتوں میں سے برگزیدہ حضرات کو دیکھ کر دُروَاسا نہایت مسرور ہوا—جن کے تمام اعضاء مقدس بھسم سے آراستہ تھے اور جن کے سروں پر جٹا کے گچھے تاج کی مانند تھے۔

Word by Word

• दुर्वासाः: Durvāsā
• दुर्वासाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर्वासस्/दुर्वासा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (and)

• अति-हृष्टः: very delighted
• अति-हृष्टः: Karta (Predicate complement/कर्तृपूरक)
• Type: Adjective
• Root: अति (अव्यय) + हृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अव्ययपूर्वपद (अति = very)

• अभूत्: became
• अभूत्: Kriya (Main predicate/मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन (he became)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) (having seen)

• पाशुपत-उत्तमान्: the best of the Pāśupatas
• पाशुपत-उत्तमान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाशुपत (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (पाशुपतेषु उत्तमान्)

• भूति-भूषित-सर्व-अङ्गान्: whose whole bodies are adorned with sacred ash
• भूति-भूषित-सर्व-अङ्गान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूति (प्रातिपदिक) + भूषित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + सर्व (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (agreeing with पाशुपत-उत्तमान्); तत्पुरुष (भूत्या भूषितानि सर्वाणि अङ्गानि येषाम्)

• जटा-जटित-मौलिकान्: whose heads are matted with locks of hair
• जटा-जटित-मौलिकान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जटा (प्रातिपदिक) + जटित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + मौलिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (agreeing with पाशुपत-उत्तमान्); तत्पुरुष (जटाभिः जटितः मौलिः येषाम्)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ānandakānana (Kāśī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A group of foremost Pāśupata ascetics in Kāśī: bodies smeared with sacred ash, matted locks piled like crowns; Durvāsā beholds them with delight and recognition of Śiva’s path.

Characters & Entities

• Durvāsā
• Pāśupatas
• Śiva (Pāśupati, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Association with devoted Śaivas is celebrated; visible disciplines (bhasma, jaṭā) signify inner dedication to Pāśupati.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśī sphere—especially Ānandakānana—where exemplary Pāśupata devotees are encountered.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied Śaiva observance: wearing sacred ash (bhasma-dhāraṇa) and adopting ascetic disciplines associated with Pāśupata devotion.