Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

Devanagari script

मनोरथतृतीयायां यस्ते भक्तिं विधास्यति । तन्मनोरथसंसिद्धिर्भवित्री मदनुग्रहात्

Transliteration

manorathatṛtīyāyāṃ yaste bhaktiṃ vidhāsyati | tanmanorathasaṃsiddhirbhavitrī madanugrahāt

Translation

منورَتھ تِرتِیّا کے دن جو کوئی تیری بھکتی قائم کرے گا، اس کی مراد میری عنایت سے ضرور پوری ہوگی۔

Word by Word

• मनोरथतृतीयायाम्: on (the day of) Manoratha-tṛtīyā
• मनोरथतृतीयायाम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मनोरथ + तृतीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; तत्पुरुषः—‘मनोरथ-तृतीया’ (नाम-विशेष)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धक-प्रत्यय (relative pronoun)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4), एकवचन; ‘ते’ = ‘तुभ्यम्’ (to you)

• भक्तिम्: devotion
• भक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• विधास्यति: will perform/establish
• विधास्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √धा (धातु) उपसर्गः वि-
• Form: लृट्-लकार (Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Determiner/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण-रूपेण ‘मनोरथ’ इत्यस्य

• मनोरथसंसिद्धिः: fulfilment of the wish
• मनोरथसंसिद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनोरथ + संसिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘मनोरथस्य संसिद्धिः’

• भवित्री: will occur/will come to be
• भवित्री: Kriya (Copular predicate/भवति-अर्थ)
• Type: Noun
• Root: भवितृ (प्रातिपदिक; √भू धातु से, भविष्यत्-कर्तरि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भविष्यत्-भाववाचक (will be)

• मत्: my
• मत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; ‘मत्’ = ‘मम/मदीय’ (my)

• अनुग्रहात्: from (my) grace
• अनुग्रहात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: अनुग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेतौ/कारणे (ablative of cause)

Speaker

Unnamed (contextually Śiva speaking about the vrata’s fruit)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Manoratha-tṛtīyā (Kāśī observance)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A calendar-marked sacred third lunar day: devotees approach a Kāśī shrine with offerings; a subtle divine presence indicates ‘mad-anugraha’ granting fulfillment of heartfelt aims.

Characters & Entities

• Śiva
• Manoratha-tṛtīyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion (bhakti) offered on an auspicious tithi becomes a direct channel for divine grace and fulfillment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the Kāśī-khaṇḍa setting, implying Kāśī as the sanctified backdrop for such vows.

What ritualistic prescription is mentioned?

Observance of Manoratha-tṛtīyā with devotion (bhakti) toward Śiva is prescribed, promising siddhi (success).