Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

करंभो दधिभक्तं च सचूतरसमंडकाः । फेणिका वटकाश्चैव पायसं च सशर्करम्

karaṃbho dadhibhaktaṃ ca sacūtarasamaṃḍakāḥ | pheṇikā vaṭakāścaiva pāyasaṃ ca saśarkaram

کرَمبھا اور دہی ملا چاول، آم کے رس (یا آم کے عطر) سے تیار کیک، نیز فینیکا مٹھائیاں اور وٹکا پکوڑے، اور شکر کے ساتھ پَیَس (دودھ کی کھیر)—یہ سب نذر کرے۔

करम्भःkaraṃbha (a sweet/food preparation)
करम्भः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकरम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
दधिभक्तम्rice with curd
दधिभक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदधि + भक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here as item-list: Nominative singular; षष्ठी-तत्पुरुष (दध्नः भक्तम्)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय; conjunction
सचूत-रस-मण्डकाःcakes with mango-juice (mango-flavoured cakes)
सचूत-रस-मण्डकाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस + चूत + रस + मण्डक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural; समास: (चूत-रसस्य मण्डकाः) सह (युक्ताः)
फेणिकाःpheṇikā sweets
फेणिकाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफेणिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
वटकाःvaṭaka fritters/balls
वटकाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवटक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय; conjunction
एवindeed/also
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात; emphatic particle
पायसम्pāyasa (milk-rice pudding)
पायसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here as item-list: Nominative singular
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय; conjunction
सशर्करम्with sugar
सशर्करम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + शर्करा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here qualifying पायसम्; समास/उपपद: 'with sugar' (सहित)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa typically Skanda instructing Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (generic)

Scene: A ritual tray (pātra) laden with karaṃbha, curd-rice, mango-flavored cakes, pheṇikā spirals, vaṭaka fritters, and payasa sprinkled with sugar is presented before the deity in a Kāśī shrine.

K
Kāśī
D
Devī (implied recipient in context)

FAQs

Devotional discipline is expressed through proper naivedya—offering wholesome foods as sacred service.

The prescriptions belong to the Kāśīkhaṇḍa, centered on Kāśī’s sacred ritual culture.

A catalog of naivedya items to be offered during the vrata cycle.