Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 31

नियमं चेति गृह्णीयाज्जितक्रोधो जितेंद्रियः । संत्यक्तास्पृश्य संस्पर्शः शुचिस्तद्गतमानसः

niyamaṃ ceti gṛhṇīyājjitakrodho jiteṃdriyaḥ | saṃtyaktāspṛśya saṃsparśaḥ śucistadgatamānasaḥ

غصے پر قابو پا کر اور حواس کو مسخر کر کے، ناپاک چیزوں کے لمس سے بچتے ہوئے، پاک رہ کر اور ذہن کو دیوی پر مرکوز کر کے پرہیز کا عہد کرنا چاہیے۔

niyamamdiscipline, rule
niyamam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootniyama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
itithus
iti:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-बोधक अव्यय (quotative particle)
gṛhṇīyātshould undertake
gṛhṇīyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgrah (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; विध्यर्थ (should take/undertake)
jita-krodhaḥhaving conquered anger
jita-krodhaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjita (कृदन्त; जि-धातु) + krodha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (क्रोधं जितः)
jita-indriyaḥhaving controlled the senses
jita-indriyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjita (कृदन्त; जि-धातु) + indriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (इन्द्रियाणि जितः)
saṃtyakta-aspṛśya-saṃsparśaḥhaving abandoned contact with the untouchable/impure
saṃtyakta-aspṛśya-saṃsparśaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-tyakta (कृदन्त; त्यज्-धातु) + aspṛśya (प्रातिपदिक) + saṃsparśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (अस्पृश्य-संस्पर्शं संत्यक्तः)
śuciḥpure
śuciḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tad-gata-mānasaḥwhose mind is fixed on that (deity/rite)
tad-gata-mānasaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + gata (कृदन्त; गम्-धातु) + mānasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (तस्मिन् गतं मानसं यस्य)

Īśvara (Śiva) (contextual continuation)

Scene: A vrata-observer sits in quiet meditation, senses withdrawn; symbolic depiction of anger subdued (cool moonlight, calm face), with a subtle aura of the Goddess as the mind’s object; purity symbols (water pot, clean cloth).

G
Gaurī (implied)

FAQs

Vrata is not only ritual; it is ethical mastery—anger-control, sense-restraint, purity, and one-pointed devotion.

Within Kāśīkhaṇḍa, the larger glorification is of Kāśī’s dharmic efficacy; this verse emphasizes personal discipline rather than a named tirtha.

Take up niyama: avoid defiling contacts, maintain śauca (cleanliness), and keep the mind fixed on the deity/observance.