Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 22

ततोहं तस्य तपसा संतुष्टः स्थिरचेतसः । ययौ तस्मै वरान्दातुं शमनाय महात्मने

tatohaṃ tasya tapasā saṃtuṣṭaḥ sthiracetasaḥ | yayau tasmai varāndātuṃ śamanāya mahātmane

پھر اُس ثابت قدم دل والے کی تپسیا سے خوش ہو کر میں اُس مہاتما شَمَن (یَم) کے پاس گیا، تاکہ اسے تسکین دوں اور ور عطا کروں۔

ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरवाचक क्रियाविशेषणम् (adverb: then/from that)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम (nom. sg.)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (gen. sg.)
तपसाby (his) austerity
तपसा:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)
संतुष्टःsatisfied
संतुष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् इति कर्तृविशेषणम् (past ptc. masc. nom. sg.: satisfied)
स्थिरचेतसःof the steady-minded one
स्थिरचेतसः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्थिर + चेतस् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (स्थिरं चेतः यस्य)
ययौwent
ययौ:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (dat. sg.)
वरान्boons
वरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (acc. pl.)
दातुम्to give
दातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive; प्रयोजनार्थे (to give)
शमनायfor appeasement
शमनाय:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootशमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (dat. sg.); प्रयोजन/हेतु (for pacification)
महात्मनेto the great-souled one
महात्मने:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (महान् आत्मा यस्य)

Skanda

Tirtha: Avimukta (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Agastya / sages (contextual)

Scene: The deity, pleased, approaches a great ascetic identified with Śamana (Yama), to grant boons—depicting a meeting of divine radiance and austere restraint under the sacred canopy of Kāśī.

Y
Yama (Śamana)
B
Boons (Vara)

FAQs

When tapas is joined with steadiness of mind, divine grace responds in the form of vara (boon) and guidance.

The wider Kāśī setting continues; the chapter’s focus remains tied to Ānandavana and the Dharmapīṭha milieu.

No external rite—this verse emphasizes tapas leading to vara-dāna (bestowal of boons).