Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 66

Devanagari script

केदारेशं सकृद्दृष्ट्वा देवि मेऽनुचरो भवेत् । तस्मात्काश्यां प्रयत्नेन केदारेशं विलोकयेत्

Transliteration

kedāreśaṃ sakṛddṛṣṭvā devi me'nucaro bhavet | tasmātkāśyāṃ prayatnena kedāreśaṃ vilokayet

Translation

اے دیوی! کیداریش کا ایک بار دیدار کر لینے سے انسان میرا خادم (اَنُچَر) بن جاتا ہے۔ اس لیے کاشی میں کوشش کے ساتھ کیداریش کے درشن کرنے چاہییں۔

Word by Word

• केदारेशम्: Lord Kedāreśa
• केदारेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: केदार (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)

• सकृत्: once
• सकृत्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: काल/परिमाण-अव्यय (adverb of frequency)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वकालिक-क्रिया (having seen)

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; स्वाम्यर्थ (genitive: my)

• अनुचरः: attendant, follower
• अनुचरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनुचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ/अपादान (therefore/from that reason)

• काश्याम्: in Kāśī
• काश्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (place)

• प्रयत्नेन: with effort
• प्रयत्नेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (means/manner)

• केदारेशम्: Lord Kedāreśa
• केदारेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: केदार (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म

• विलोकयेत्: should behold
• विलोकयेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + लोक् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced: Kāśī-khaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya; direct address to Devī appears within narrative praise)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāreśa (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva addresses Devī, pointing toward a Kedāreśa shrine in Kāśī; a pilgrim approaches and, upon a single glance, is shown as joining Śiva’s retinue.

Characters & Entities

• Devī
• Kedāreśa
• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even a single, sincere darśana of Śiva at a great kṣetra can transform one’s spiritual destiny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāreśvara in Kāśī, highlighted as a must-see linga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Seeking darśana—making deliberate effort to behold Kedāreśvara in Kāśī.