Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 41

Devanagari script

शिवनिंदारता ये च शिवभक्तजनेष्वपि । ते यांति नरके घोरे यावच्चंद्रदिवाकरौ

Transliteration

śivaniṃdāratā ye ca śivabhaktajaneṣvapi | te yāṃti narake ghore yāvaccaṃdradivākarau

Translation

جو لوگ شِو کی نِندا میں لگے رہتے ہیں—اور شِو کے بھکتوں کی بھی (توہین کرتے ہیں)—وہ چاند اور سورج کے قائم رہنے تک ہولناک دوزخ میں جاتے ہیں۔

Word by Word

• शिवनिंदारताः: those engaged in reviling Śiva
• शिवनिंदारताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + निंदा (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक; √रम् + क्त) + टाप् (स्त्री)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (शिवनिंदायां रता:) 'those devoted to reviling Śiva'

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction: 'and')

• शिवभक्तजनेषु: among Śiva’s devotees
• शिवभक्तजनेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक; √भज् + क्त) + जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य भक्तजनाः)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-निपात (even/also)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• यान्ति: go
• यान्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन

• नरके: in hell
• नरके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• घोरे: terrible
• घोरे: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (narake)

• यावत्: as long as/until
• यावत्: Kala (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/संबन्ध-शब्द)
• Form: अवधि-निर्देशक-अव्यय (until/as long as)

• चन्द्रदिवाकरौ: the moon and the sun
• चन्द्रदिवाकरौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक) + दिवाकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (चन्द्रः च दिवाकरः च)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Śiva-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grim vision: revilers fall into a dark, fiery naraka while above, the sun and moon continue their courses, emphasizing the long duration; on the other side, Śiva-bhaktas stand protected in light.

Characters & Entities

• Śiva
• Śiva-bhakta
• Candra
• Divākara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotee-respect is integral to dharma; insulting Śiva or His devotees is treated as a severe aparādha with heavy consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the implied sacred setting where Śiva-bhaktas are to be honored as part of kṣetra-dharma.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a warning about karmic results and the duty to avoid nindā of devotees.