Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 96

शृंगश्चत्वारि यस्यासन्हस्तासः सप्त एव च । द्वे शीर्षे च त्रयः पादाः स देवो विधिनैक्षत

śṛṃgaścatvāri yasyāsanhastāsaḥ sapta eva ca | dve śīrṣe ca trayaḥ pādāḥ sa devo vidhinaikṣata

جس کی صورت میں چار سینگ، سات ہاتھ، دو سر اور تین پاؤں تھے—اس دیوتا کو ودھی (برہما) نے دیدار کیا۔

शृङ्गानिhorns
शृङ्गानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Plural)
चत्वारिfour
चत्वारि:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सम्बन्धसूचक
आसन्were
आसन्:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
हस्ताःhands
हस्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सप्तseven
सप्त:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-अव्यय/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; (हस्ताः इति) पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचनानुगुण विशेषण
एवindeed/just
एव:
Sambandha/Emphasis (Nipāta)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (particle of emphasis)
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
द्वेtwo
द्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्याप्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; संख्यावाचक विशेषण
शीर्षेheads
शीर्षे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशीर्षन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
त्रयःthree
त्रयः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
पादाःfeet
पादाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सःhe/that one
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देशार्थक (demonstrative)
देवःgod
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विधिनाby Brahmā / by ordinance
विधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
ऐक्षतsaw/beheld
ऐक्षत:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootईक्ष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Sages in the Purāṇic frame

Scene: Brahmā beholds a radiant, abstracted deity-form: four horn-like rays, seven arm-like streams of light, two luminous faces, and three pillar-like feet, hovering as a mandala of numbers.

B
Brahmā (Vidhi)
D
Deity of symbolic limbs (mystic form)

FAQs

The liberating principle is expressed through a symbolic, multi-limbed form to indicate its many powers and levels of meaning.

Kāśī’s revelatory tradition in the Kāśīkhaṇḍa, emphasizing direct vision of the saving principle.

None explicit; the verse presents a contemplative iconography for meditation.