Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 95

Devanagari script

श्ववाहना रक्तमुखा महादंष्ट्रा महाभुजाः । नग्ना विमुक्तकेशाश्च प्रमत्ता रुधिरासवैः

Transliteration

śvavāhanā raktamukhā mahādaṃṣṭrā mahābhujāḥ | nagnā vimuktakeśāśca pramattā rudhirāsavaiḥ

Translation

وہ کتوں پر سوار ہیں، سرخ رُو، بڑے بڑے دانتوں اور زور آور بازوؤں والے؛ ننگے، بکھرے بالوں کے ساتھ، خون اور شراب کے نشے میں مدہوش۔

Word by Word

• श्ववाहनाः: having dogs as mounts
• श्ववाहनाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्व-वहन (प्रातिपदिक; श्वन् + वाहन)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्वानां वाहनं येषाम्)

• रक्तमुखाः: red-faced/blood-mouthed
• रक्तमुखाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रक्त-मुख (प्रातिपदिक; रक्त + मुख)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; कर्मधारयः (रक्तं मुखं येषाम्)

• महादंष्ट्राः: with huge fangs
• महादंष्ट्राः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा-दंष्ट्रा (प्रातिपदिक; महा + दंष्ट्रा)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; कर्मधारयः (महती दंष्ट्रा येषाम्)

• महाभुजाः: with mighty arms
• महाभुजाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा-भुज (प्रातिपदिक; महा + भुज)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; कर्मधारयः (महान्तो भुजाः येषाम्)

• नग्नाः: naked
• नग्नाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नग्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन

• विमुक्तकेशाः: with loose/unbound hair
• विमुक्तकेशाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-मुक्त-केश (प्रातिपदिक; वि + मुक्त + केश)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; कर्मधारयः (विमुक्ताः केशाः येषाम्)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• प्रमत्ताः: maddened
• प्रमत्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-मद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; भावे/कर्तरि प्रयोगः (intoxicated/maddened)

• रुधिरासवैः: by blood-liquors/with blood-intoxicants
• रुधिरासवैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रुधिर-आसव (प्रातिपदिक; रुधिर + आसव)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental); बहुवचन; तत्पुरुषः (रुधिरस्य आसवैः)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A night procession of fierce attendants: dog-mounted figures with red faces, huge fangs, mighty arms; naked, hair unbound, eyes wild—yet positioned as guardians rather than attackers, forming a moving perimeter around sacred Kāśī.

Characters & Entities

• Vetāla (context)
• Kāśī
• Bhairava (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī’s holiness is defended by awe-inspiring guardians, symbolizing the removal of fear and obstacles for the righteous.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), depicted as a heavily protected liberation-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive, not prescriptive.