Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

Devanagari script

न वेदाध्ययनं चक्रुर्ब्राह्मणास्तद्भयादिताः । यज्ञवाटा विनिर्ध्वस्तास्तद्भटैरतिदुःसहैः

Transliteration

na vedādhyayanaṃ cakrurbrāhmaṇāstadbhayāditāḥ | yajñavāṭā vinirdhvastāstadbhaṭairatiduḥsahaiḥ

Translation

اُس کے خوف سے لرزاں برہمنوں نے ویدوں کا ادھیयन ترک کر دیا؛ اور اُس کے نہایت ناقابلِ برداشت سپاہیوں نے یَجْیَہ کے میدانوں کو اجاڑ ڈالا۔

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• वेद-अध्ययनम्: study of the Veda
• वेद-अध्ययनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + अध्ययन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य अध्ययनम्)

• चक्रुः: did / performed
• चक्रुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• ब्राह्मणाः: Brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तद्-भयात्: from fear of that (them)
• तद्-भयात्: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य भयम्)

• आदिताः: afflicted / distressed
• आदिताः: Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आद्/आद्- (धातु) → आदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (ब्राह्मणाः)

• यज्ञ-वाटाः: sacrificial enclosures/grounds
• यज्ञ-वाटाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + वाट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य वाटः)

• विनिर्ध्वस्ताः: destroyed / demolished
• विनिर्ध्वस्ताः: Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-निर्-ध्वंस् (धातु) → विनिर्ध्वस्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (यज्ञवाटाः)

• तद्-भटैः: by those soldiers
• तद्-भटैः: Karana (Instrument/Agentive instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य भटाः)

• अति-दुःसहैः: by extremely formidable (ones)
• अति-दुःसहैः: Karana (Qualifier of instrument/करण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय) + दुःसह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (तद्भटैः); कर्मधारयः (अत्यन्तं दुःसहाः)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A terrorized cityscape of Kāśī: brāhmaṇas with closed palm-leaf manuscripts, abandoned yajña-vedīs broken and smoking, armed soldiers trampling ritual spaces; the atmosphere heavy with fear and sacrilege.

Characters & Entities

• Skanda
• Agastya
• Brāhmaṇas
• Daitya troops

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Social and spiritual order collapses when dharma is threatened; safeguarding sacred learning and yajña sustains the world.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the overarching sacred geography of the Kāśīkhaṇḍa, but this verse describes the general breakdown of Vedic life.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, Veda-study and yajña are upheld as dharmic duties, though no specific rite is instructed in this line.