Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

अद्य मे स्वतपो वृक्षो मनोरथफलैरलम् । शिवभक्त्यंबुना सिक्तः फलितोति बृहत्तरैः

adya me svatapo vṛkṣo manorathaphalairalam | śivabhaktyaṃbunā siktaḥ phalitoti bṛhattaraiḥ

آج میری اپنی تپسیا کا درخت مرادوں کے پھلوں سے بھر گیا ہے؛ شیو بھکتی کے امرت دھارے سے سیراب ہو کر اس نے نہایت عظیم پھل دیے ہیں۔

अद्यtoday/now
अद्य:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम्
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (my)
स्वतपःmy own austerity
स्वतपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्व + तपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य तपः = one’s own austerity)
वृक्षःtree
वृक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
मनोरथफलैःwith fruits of desires
मनोरथफलैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनोरथ + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (मनोरथस्य फलम्)
अलम्enough/abundantly
अलम्:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formपर्याप्त्यर्थक-अव्ययम् (indeclinable: enough/abundantly)
शिवभक्त्यंबुनाwith the water of devotion to Śiva
शिवभक्त्यंबुना:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशिव + भक्ति + अम्बु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (शिवे भक्तिः) + अम्बु इति षष्ठी-तत्पुरुष-समासः (भक्त्याः अम्बु = water of devotion to Śiva)
सिक्तःwatered/sprinkled
सिक्तः:
Kriyā (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Root√सिच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (agreeing with वृक्षः)
फलितःhas borne fruit
फलितः:
Kriyā (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Root√फल् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (agreeing with वृक्षः)
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative/marker)
बृहत्तरैःwith greater (ones)
बृहत्तरैः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबृहत्तर (प्रातिपदिक; comparative of बृहत्)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (agreeing with फलैः understood: ‘with greater (fruits)’)

Brahmā (Vedhā) (contextual continuation)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A symbolic tree labeled ‘svatapas’ stands on a Kāśī ghāṭa terrace, its roots near the Gaṅgā; a stream labeled ‘Śiva-bhakti’ waters it, and large radiant fruits appear. In the background, a Śiva shrine and devotees offering water and bilva leaves.

Ś
Śiva
K
Kāśī

FAQs

Austerity becomes truly fruitful when nourished by devotion to Śiva, culminating in sacred fulfillment associated with Kāśī.

Kāśī is the implied sacred setting where Śiva-bhakti and tapas reach consummation.

No explicit rite is prescribed; the verse extols tapas and Śiva-bhakti as the spiritual means.