Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

Devanagari script

रामेश्वरान्महाक्षेत्राज्जटीदेवः समागतः । एकदंतोत्तरे भागे सोर्चितः सर्वकामदः

Transliteration

rāmeśvarānmahākṣetrājjaṭīdevaḥ samāgataḥ | ekadaṃtottare bhāge sorcitaḥ sarvakāmadaḥ

Translation

رامیشور کے عظیم مقدّس کھیتر سے دیوتا جٹی دیو یہاں تشریف لائے۔ ایکدنت کے شمالی حصّے میں جن کی پوجا کی جاتی ہے، وہ ہر نیک خواہش کی تکمیل عطا کرتے ہیں۔

Word by Word

• रामेश्वरात्: from Rāmeśvara
• रामेश्वरात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: रामेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—रामस्य ईश्वरः इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• महाक्षेत्रात्: from the great sacred field
• महाक्षेत्रात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: महाक्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—महच्च तत् क्षेत्रम् इति कर्मधारयः

• जटीदेवः: the matted-haired deity
• जटीदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जटी + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—जटी चासौ देवः इति कर्मधारयः

• समागतः: has arrived
• समागतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे—‘आगतः/arrived’

• एकदन्तोत्तरे: in the northern part of Ekadanta
• एकदन्तोत्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकदन्त + उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः—एकदन्तस्य उत्तरः इति षष्ठी-तत्पुरुषः; ‘भागे’ इत्यस्य विशेषणम्

• भागे: in the portion/region
• भागे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सर्वनाम

• अर्चितः: is worshipped
• अर्चितः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पूजितः/worshipped’

• सर्वकामदः: giver of all desires
• सर्वकामदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + कामद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—सर्वान् कामान् ददाति इति उपपद-तत्पुरुषः; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jaṭīdeva at Ekadanta (uttara-bhāga)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A small shrine in Kāśī’s northern quarter: Jaṭīdeva, matted-haired ascetic form, is ceremonially welcomed as having arrived from Rāmeśvara; devotees offer flowers and lamps, with a sense of ‘all-desire-fulfilment’ blessing.

Characters & Entities

• Rāmeśvara
• Jaṭīdeva
• Ekadanta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is portrayed as a confluence of sanctities where deities ‘arrive’ and become accessible; sincere worship yields the fulfilment of righteous desires.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A shrine-zone in Kāśī associated with Ekadanta, linked by origin to the great kṣetra of Rāmeśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Arcana (formal worship) of Jaṭīdeva at the northern part of Ekadanta, with faith in the deity’s boon-giving power.