Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 93
Devanagari script
सर्वान्सुरनिकायान्सा व्यलोकत शुभेक्षणा । न चांचल्यं जहावक्ष्णोस्तेषु स्वर्लोकवासिषु
Transliteration
sarvānsuranikāyānsā vyalokata śubhekṣaṇā | na cāṃcalyaṃ jahāvakṣṇosteṣu svarlokavāsiṣu
Translation
اُس نیک نظر دوشیزہ نے دیوتاؤں کے تمام گروہوں کو دیکھا؛ مگر سُورگ لوک کے باسیوں کی طرف بھی اُس کی نگاہ ذرّہ بھر نہ ڈگمگائی۔
Word by Word
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन; विशेषण (suranikāyān)
सुर-निकायान्groups of gods
सुर-निकायान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + निकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन; तत्पुरुष (सुराणां निकायाः)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
व्यलोकतshe observed
व्यलोकत:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formलङ् (Imperfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
शुभ-ईक्षणाshe of auspicious gaze
शुभ-ईक्षणा:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (शुभं ईक्षणं यस्याः)
नnot
न:
Sambandha (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-अर्थ (and/also)
आञ्चल्यम्restlessness
आञ्चल्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआञ्चल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
जहौleft/abandoned
जहौ:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
अक्ष्णोःof (her) two eyes
अक्ष्णोः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअक्षि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); द्विवचन
तेषुamong them
तेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); बहुवचन
स्वर्लोक-वासिषुamong the dwellers of heaven
स्वर्लोक-वासिषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्लोक (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; बहुवचन; तत्पुरुष (स्वर्लोके वासिनः)
Speaker
Narrator (Skanda to Agastya, implied Kāśīkhaṇḍa frame)
Visual Art Cues
Scene: The maiden stands composed while radiant devas assemble around; despite their splendor, her eyes remain steady, not drawn toward them—suggesting inner resolve.
Characters & Entities
S
Suras (devas)S
Svarloka (heaven)FAQs
Even celestial attractions are presented as insufficient to sway a focused heart—steadiness (acāñcalya) is praised.
No specific tīrtha is named; the verse contrasts heavenly beings with the heroine’s unwavering intent.
None.