Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71

बिभ्रत्सहज काठिन्यं जातो गौरीगुरुर्गुरुः । शंभुं प्रपूज्य सुतया स्रजा विश्वगुरोरपि

bibhratsahaja kāṭhinyaṃ jāto gaurīgururguruḥ | śaṃbhuṃ prapūjya sutayā srajā viśvagurorapi

فطری سختی لیے ہوئے وہ ایک معزز آچاریہ بن گیا—بلکہ گوری کا بھی گرو۔ شَمبھو کی باقاعدہ پوجا کر کے اس نے انہیں ہار چڑھایا، حالانکہ شَمبھو خود ہی جگت کے گرو ہیں۔

bibhratbearing, carrying
bibhrat:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootbhṛ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), परस्मैपदी; पुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचन (contextual agreement)
sahajainnate, natural
sahaja:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsahaja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचन (काठिन्यम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
kāṭhinyamhardness, severity
kāṭhinyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāṭhinya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचन
jātaḥborn, arisen
jātaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle); पुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचन
gaurī-guruḥGaurī’s teacher
gaurī-guruḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक) + guru (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (गौर्याः गुरु:); पुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचन
guruḥthe guru, teacher
guruḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचन
śaṃbhumŚambhu (Śiva)
śaṃbhum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśaṃbhu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे द्वितीया एकवचन
prapūjyahaving worshipped
prapūjya:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpūj (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive); उपसर्गः प्र-
sutayāby/with the daughter
sutayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsutā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचन
srajāwith a garland
srajā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsraj (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचन
viśva-guroḥof the teacher of the world
viśva-guroḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक) + guru (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य गुरु:); पुल्लिङ्गे षष्ठी एकवचन
apialso, even
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भावे

Skanda (contextual attribution: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Scene: A stern yet radiant preceptor, after worshipping Śambhu, places a flower-garland upon the Lord; the contrast of the devotee’s gravity and Śiva’s cosmic serenity is emphasized.

G
Gaurī (Pārvatī)
Ś
Śambhu (Śiva)
V
Viśvaguru (Śiva)

FAQs

Even the cosmic Guru (Śiva) is approached with humble worship; devotion refines authority and makes true ‘guruhood’ sacred.

The broader setting is Kāśī (Vārāṇasī) in the Kāśīkhaṇḍa, where Śiva’s presence and worship are repeatedly praised.

Pūjā of Śambhu, including offering a garland (srajā-arpana).