Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

Devanagari script

अत्र ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे त्वल्लिंगं सर्वसिद्धिदम् । नाशयेदघसंघानि दृष्टं स्पृष्टं समर्चितम्

Transliteration

atra jyeṣṭheśvarakṣetre tvalliṃgaṃ sarvasiddhidam | nāśayedaghasaṃghāni dṛṣṭaṃ spṛṣṭaṃ samarcitam

Translation

یہاں جَیَشٹھیشور کے مقدس کھیتر میں تمہارا لِنگ سب سِدھیاں عطا کرتا ہے۔ اس کا درشن، اسپرش اور باقاعدہ پوجا کی جائے تو گناہوں کے انبار مٹ جاتے ہیں۔

Word by Word

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषणम् (locative adverb)

• ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे: in the field/holy area of Jyeṣṭheśvara
• ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्येष्ठ-ईश्वर-क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (ज्येष्ठेश्वरस्य क्षेत्रम्)

• त्वत्-लिङ्गम्: your liṅga
• त्वत्-लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (तव लिङ्गम्)

• सर्वसिद्धिदम्: granting all accomplishments
• सर्वसिद्धिदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-सिद्धि-द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सर्वाः सिद्धयः ददाति इति); विशेषणम् (त्वल्लिङ्गम्)

• नाशयेत्: would destroy
• नाशयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिजन्त (causative) ‘would destroy’

• अघसंघानि: heaps of sins
• अघसंघानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अघ-संघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (अघानां संघाः)

• दृष्टम्: (when) seen
• दृष्टम्: Kriyāviśeṣaṇa (Condition/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘seen’; (त्वल्लिङ्गम्) विशेषणम्

• स्पृष्टम्: (when) touched
• स्पृष्टम्: Kriyāviśeṣaṇa (Condition/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘touched’; (त्वल्लिङ्गम्) विशेषणम्

• समर्चितम्: (when) duly worshipped
• समर्चितम्: Kriyāviśeṣaṇa (Condition/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अर्च् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘properly worshipped’; (त्वल्लिङ्गम्) विशेषणम्

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jyeṣṭheśvara-kṣetra (Jaigīṣavyeśvara-liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Interlocutor in Kāśīkhaṇḍa frame

Visual Art Cues

Scene: A crowded yet orderly precinct of Jyeṣṭheśvara: devotees queue for darśana, some touch the liṅga base or offer flowers, priests perform arcana; a visual motif of sins dissolving as dark smoke leaving devotees.

Characters & Entities

• Jyeṣṭheśvara-kṣetra
• Jaigīṣavyeśvara Liṅga
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī’s shrine-contact—seeing, touching, and worship—functions as both purification and empowerment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Jyeṣṭheśvara-kṣetra in Kāśī, associated with the praised Liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (seeing), sparśa (touching), and samarcana (proper worship) of the Liṅga.