Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 53

आदावेव हि तिष्ठासुरहमत्र तपोनिधे । ततस्त्वया समभ्यर्थि स्थास्याम्यत्र सदैव हि

ādāveva hi tiṣṭhāsurahamatra taponidhe | tatastvayā samabhyarthi sthāsyāmyatra sadaiva hi

اے ریاضت کے خزانے! ابتدا ہی سے میرا ارادہ تھا کہ میں یہاں ٹھہروں۔ پھر جب تم نے مجھ سے التجا کی تو میں یقیناً یہاں ہمیشہ کے لیے قائم رہوں گا۔

आदौat first
आदौ:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययवत्; कालवाचक-अव्यय (at first/in the beginning)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (particle: for/indeed)
तिष्ठासुḥintending to stay
तिष्ठासुḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formआशीर्लिङ्-प्रायः/लोट्-प्रायः ‘तिष्ठासु’ इति इच्छार्थक-रूपम्; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि (one intending to stay)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (here)
तपोनिधेO treasure of austerity
तपोनिधे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतपस् + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—तपसः निधिः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
ततःthen; thereafter
ततः:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानार्थक (then/from that time)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
समभ्यर्थि(you) requested; entreated
समभ्यर्थि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-अभि-√अर्थ् (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद/परस्मैपद-प्रयोगभेदे पाठान्तरसम्भवः; अर्थः—‘प्रार्थितवान्/याचितवान्’
स्थास्यामिI shall stay
स्थास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय
सदाalways
सदा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (always)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात

Śrī Viṣṇu

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Listener: Agnibindu

Scene: Viṣṇu explains that He had intended from the beginning to dwell in Kāśī; Agnibindu’s request becomes the narrative trigger for the eternal residence being declared.

V
Viṣṇu
A
Agnibindu
K
Kāśī

FAQs

A sacred place is upheld both by divine intention and by the tapas and sincere prayer of sages, resulting in enduring sanctity.

Kāśī, presented as a place where the deity abides continually.

No explicit ritual; the verse highlights tapas and earnest supplication as spiritually efficacious.