Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 30

दूराद्रविं स विज्ञाय धृततामरसद्वयम् । नवभिर्योजनानां च सहस्रैः संमितेन ह

dūrādraviṃ sa vijñāya dhṛtatāmarasadvayam | navabhiryojanānāṃ ca sahasraiḥ saṃmitena ha

دور سے سورج کو پہچان کر اُس نے دو کنول تھام لیے؛ اور کہا جاتا ہے کہ اُس کا قرص نو ہزار یوجن کے برابر ناپا گیا ہے۔

दूरात्from afar
दूरात्:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/Adverb): ‘दूरात्’ = दूरतः (from afar)
रविम्the Sun
रविम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
विज्ञायhaving recognized
विज्ञाय:
Kriya-viseshana (Gerundial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्यय; ‘having known/recognized’
धृतheld
धृत:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘held’ (qualifies द्वयम्)
तामरसlotus
तामरस:
Samasa-angam (Compound member)
TypeNoun
Rootतामरस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘lotus’ (as member in compound)
द्वयम्a pair
द्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘a pair/two’
नवभिःby nine
नवभिः:
Visheshana (Measure qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनवन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; संख्या-विशेषण (qualifies योजनेन/योजनानाम् implied measure)
योजनानाम्of yojanas
योजनानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; परिमाण-सम्बन्ध (of yojanas)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/Conjunction)
सहस्रैःby thousands
सहस्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; परिमाण-करण (by thousands)
संमितेनmeasured
संमितेन:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-मा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; ‘measured/limited’ (qualifies distance/measure implied)
indeed
:
None (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; emphasis)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narration to Agastya)

Scene: A devotee recognizes the distant solar orb, holding two lotuses as an offering; the sun appears as a vast, measured disc in the sky, emphasizing cosmic scale.

R
Ravi (Sūrya)
L
Lotus (tāmarasa)
Y
Yojana (measure)

FAQs

Approaching the divine with recognition (jñāna) and symbolic offerings (like lotuses) is shown as fitting reverence to cosmic deities.

The passage is set in a celestial approach to Sūrya; no particular Kāśī tīrtha is specified in this verse.

Implied is an offering to Sūrya (lotus held for reverence), though no formal vidhi is detailed.