Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60

Devanagari script

मज्जागतानि पापानि बहुजन्मार्जितान्यपि । प्रयागनामश्रवणात्क्षीयंतेऽतीव विह्वलम्

Transliteration

majjāgatāni pāpāni bahujanmārjitānyapi | prayāganāmaśravaṇātkṣīyaṃte'tīva vihvalam

Translation

جو گناہ دل و جان میں گہرائی تک دھنس چکے ہوں، اور بے شمار جنموں میں جمع ہوئے ہوں، وہ بھی صرف نامِ پریاگ سننے سے ہی نہایت مضطرب ہو کر مٹ جاتے ہیں۔

Word by Word

• मज्जा-गतानि: entered into the marrow
• मज्जा-गतानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मज्जा (प्रातिपदिक) + गत (गम् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; क्तान्त-विशेषणम्; मज्जायां गतानि = मज्जा-गतानि (सप्तमी-तत्पुरुष)

• पापानि: sins
• पापानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• बहु-जन्य-आर्जितानि: acquired over many births
• बहु-जन्य-आर्जितानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक) + अर्जित (अर्ज् धातु, क्त; कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; क्तान्त-विशेषणम्; बहूनि जन्मानि (षष्ठी-तत्पुरुष/समाहारार्थे) + अर्जितानि = बहुजन्मार्जितानि

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); अपि = even/also

• प्रयाग-नाम-श्रवणात्: from hearing the name ‘Prayāga’
• प्रयाग-नाम-श्रवणात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: प्रयाग (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक) + श्रवण (श्रु धातु, ल्युट्; कृदन्त-भाव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; हेतु/अपादानार्थे; प्रयागस्य नाम (षष्ठी-तत्पुरुष) + श्रवणम् (षष्ठी-तत्पुरुष) → प्रयागनामश्रवणात्

• क्षीयन्ते: are destroyed / diminish
• क्षीयन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षी (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; वर्तमानकाल; (पापानि) क्षीयन्ते

• अतीव: exceedingly
• अतीव: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अतीव (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• विह्वलम्: completely / in a helpless manner
• विह्वलम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विह्वल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः (adverbial accusative)

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa discourse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prayāga

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim hears the word ‘Prayāga’ from a sage; dark, submerged ‘sins’ depicted as shadowy forms dissolve into ripples of light, while the confluence glows in the distance.

Characters & Entities

• Prayāga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The mere remembrance and hearing of a great tīrtha’s name has purifying power, weakening even deeply rooted karmic faults.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prayāga (the famed confluence tīrtha), praised for extraordinary power to diminish sin.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nāma-śravaṇa—hearing the sacred name of Prayāga—is presented as a purificatory practice.