Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

Devanagari script

यो लुब्धः पिशुनः क्रूरो दांभिको विषयात्मकः । सर्वतीर्थेष्वपि स्नातः पापो मलिन एव सः

Transliteration

yo lubdhaḥ piśunaḥ krūro dāṃbhiko viṣayātmakaḥ | sarvatīrtheṣvapi snātaḥ pāpo malina eva saḥ

Translation

جو لالچی، چغل خور، سنگ دل، ریاکار اور خواہشاتِ حِسّی میں ڈوبا ہو—وہ اگرچہ ہر تِیرتھ میں اسنان کر لے، پھر بھی وہ گناہگار اور آلودہ ہی رہتا ہے۔

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• लुब्धः: greedy
• लुब्धः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लुब्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √लुभ् धातु)
• Form: कृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्

• पिशुनः: slandering, malicious
• पिशुनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पिशुन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्

• क्रूरः: cruel
• क्रूरः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्रूर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्

• दांभिकः: hypocritical, ostentatious
• दांभिकः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दांभिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्

• विषयात्मकः: sensual, sense-object-oriented
• विषयात्मकः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विषय (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषः (विषयः आत्मा/स्वभावः यस्य) ‘sensual by nature’

• सर्वतीर्थेषु: in all tīrthas
• सर्वतीर्थेषु: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन; तत्पुरुषः (सर्वाणि तीर्थानि)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अप्यर्थ (even/also)

• स्नातः: having bathed
• स्नातः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्ना (धातु)
• Form: कृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेय-विशेषण (having bathed)

• पापः: sinful
• पापः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेय-विशेषण

• मलिनः: impure, tainted
• मलिनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मलिन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेय-विशेषण

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधारणार्थ (indeed/only)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम; मुख्य-वाक्ये कर्ता

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sarva-tīrtha (all holy places)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A richly dressed pilgrim boasts after many baths; behind him shadow-figures of Lobha (clutching coins), Piśuna (forked tongue), Krūra (blood-stained hand), Dāmbhika (mask), Viṣaya-āsakti (chains to objects). Despite sacred rivers around, his aura remains dark—‘malina’.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage without moral reform is ineffective; inner vices nullify outer rites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse references ‘all tīrthas’ generally; in Kāśīkhaṇḍa it functions as a corrective to purely touristic pilgrimage in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is given; the prescription is to abandon greed, slander, cruelty, hypocrisy, and sensual obsession.