Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32
Devanagari script
उष्णगोरुष्णगोभिर्मे ताप्यते नितरां तनुः । विस्रब्धाहं स्वभावेन त्वं सापेक्षाहि सर्वतः
Transliteration
uṣṇagoruṣṇagobhirme tāpyate nitarāṃ tanuḥ | visrabdhāhaṃ svabhāvena tvaṃ sāpekṣāhi sarvataḥ
Translation
“ان جلتی کرنوں سے میرا بدن سخت تپ رہا ہے۔ میں تو فطرتاً بے خوف ہوں؛ مگر تم ہر طرح دوسروں پر منحصر ہو۔”
Word by Word
उष्णगोःof the hot-rayed one (sun)
उष्णगोः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootuṣṇaga (प्रातिपदिक; उष्ण + ग)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम् (Singular)
उष्णगोभिःby the hot rays (of the sun)
उष्णगोभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootuṣṇaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम् (Plural)
मेmy/to me
मे:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचनम् (Genitive/Dative singular)
ताप्यतेis being heated/tormented
ताप्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Roottap (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), कर्मणि-प्रयोगः (Passive), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular)
नितराम्excessively
नितराम्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitarām (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb: ‘excessively’)
तनुःbody
तनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottanu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
विस्रब्धाconfident, unafraid
विस्रब्धा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvisrabdha (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular); विशेषणम् (for अहम्)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
स्वभावेनby nature
स्वभावेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootsvabhāva (प्रातिपदिक; स्व + भाव)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम् (Singular)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
सापेक्षाdependent, needing support
सापेक्षा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsāpekṣa (प्रातिपदिक; sa + apekṣa)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular); विशेषणम् (for त्वम्)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (Particle: emphasis/‘indeed’)
सर्वतःin every way
सर्वतः:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsarvatas (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb: ‘on all sides/in every way’)
Speaker
Skanda (quoting Kadrū)
Visual Art Cues
Scene: Kadrū speaks while scorched by the sun’s rays, asserting her own fearlessness by nature and pointing out Vinatā’s dependence; the scene is a psychological portrait under a harsh, radiant sky.
Characters & Entities
K
KadrūV
VinatāS
SunFAQs
The verse contrasts innate fearlessness with situational dependence, highlighting how nature and circumstance affect one’s capacity to act.
No specific tīrtha is mentioned in this verse.
None.