विवर्धिषति यो नीचः परासूयां समुद्वहन् । दूरे तद्वृद्धिवार्ताऽस्तां प्राग्वृद्धेरपि संशयः
vivardhiṣati yo nīcaḥ parāsūyāṃ samudvahan | dūre tadvṛddhivārtā'stāṃ prāgvṛddherapi saṃśayaḥ
جو کمینہ شخص دوسروں سے حسد اٹھائے ہوئے اوپر چڑھنا چاہے، اس کی ‘ترقی’ کی بات تو دور—ابتدا ہی سے اس کی بڑھوتری مشکوک ہے۔
Vyāsa (narrative voice; speaker not explicitly marked in this verse)
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Listener: Śaunaka and sages (frame assumed; not explicit in verse)
Scene: A low-minded figure attempts to climb upward while carrying a heavy, dark bundle labeled ‘envy’; the ascent falters, suggesting doubtful growth.
Envy corrodes merit and stability; growth grounded in jealousy is self-defeating and cannot endure.
None directly; the verse is a general dharmic maxim within the Kāśīkhaṇḍa narrative.
None.