Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 2

अयि पश्य वरारोहे किमेतत्समुपस्थितम् । क्व तत्कार्यं क्व च वयं मुनिमार्गानुसारिणः

ayi paśya varārohe kimetatsamupasthitam | kva tatkāryaṃ kva ca vayaṃ munimārgānusāriṇaḥ

اے خوش کمر والی، دیکھو—یہ کیا واقع ہو گیا ہے؟ وہ کام کہاں ہے، اور ہم کہاں، جو مُنیوں کے مارگ کے پیرو ہیں؟

अयिO!/hey
अयि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootअयि (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बोधन-निपात (vocative particle)
पश्यsee/look
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
वरारोहेO fair-hipped one
वरारोहे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर + आरोह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (वरः आरोहः यस्याः/या)
किम्what?
किम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम
समुपस्थितम्has occurred/has come about
समुपस्थितम्:
Kriya (Predicative/क्रियाविशेष)
TypeVerb
Rootसम् + उप√स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (has arisen/has occurred)
क्वwhere?
क्व:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक देशवाचक (interrogative adverb of place)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying कार्यम्)
कार्यम्task/duty
कार्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्वwhere?
क्व:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (interrogative adverb)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
मुनिमार्गानुसारिणःfollowers of the sages’ path
मुनिमार्गानुसारिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि + मार्ग + अनुसारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (munīnāṃ mārgaḥ, tasya anusāriṇaḥ)

Unnamed sage (context: the munīśvara speaking to Lopāmudrā)

Listener: Lopāmudrā

Scene: Parāśara turns to Lopāmudrā with raised hand in questioning gesture; both appear surprised, as if the landscape or circumstance has shifted unexpectedly around ascetics on a path.

L
Lopāmudrā

FAQs

A life grounded in the muni-mārga responds to upheaval with discernment—first seeing clearly, then judging what is proper.

The broader context is Kāśī/Avimukta, though this verse itself is a dialogue line without naming a tirtha.

None; it is an inquiry that frames the ensuing teaching.