Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

Devanagari script

आजगामांबरचरो नारदो द्वारकापुरीम् । विश्वकर्मविनिर्माणां जितस्वर्गपुरीश्रियम्

Transliteration

ājagāmāṃbaracaro nārado dvārakāpurīm | viśvakarmavinirmāṇāṃ jitasvargapurīśriyam

Translation

آسمان میں سیر کرتا ہوا نارَد دوارکا پوری میں آ پہنچا—جو وشوکرما کی بنائی ہوئی تھی—اور جس کی شان و شوکت جنتی بستیوں کی خوبصورتی سے بھی بڑھ کر تھی۔

Word by Word

• आजगाम: came
• आजगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अम्बरचरः: sky-roaming
• अम्बरचरः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अम्बर (प्रातिपदिक) + चर (चर् धातु-कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (अम्बरे चरति इति)

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• द्वारकापुरीम्: to Dvārakā city
• द्वारकापुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (द्वारकानाम्नी पुरी)

• विश्वकर्मविनिर्माणाम्: constructed by Viśvakarman
• विश्वकर्मविनिर्माणाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्वकर्मन् (प्रातिपदिक) + विनिर्माण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (द्वारकापुरीम्); तत्पुरुषः (विश्वकर्मणा विनिर्मिता)

• जितस्वर्गपुरीश्रियम्: surpassing the splendor of heaven’s city
• जितस्वर्गपुरीश्रियम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जित (जि धातु-कृदन्त, क्त) + स्वर्ग (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक) + श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (द्वारकापुरीम्); तत्पुरुषः (स्वर्गपुरी-श्रियं जितवती)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa narrative frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Aerial arrival: Nārada moving through the sky approaches Dvārakā—radiant palaces, gateways, and ocean-side fortifications—surpassing heavenly cities in splendor; Viśvakarma’s divine geometry implied.

Characters & Entities

• Nārada
• Dvārakā
• Viśvakarman
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic sacred geography teaches that dharma-filled divine cities on earth can reflect—or even surpass—heavenly splendor.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is praised as an exceptionally radiant sacred city, famed as Kṛṣṇa’s royal abode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it functions as a māhātmya-style description of place and divine craftsmanship.