Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

धन्या सुलक्षणा चैषा योग्याऽनुग्रहकर्मणि । ब्रूहि देवि वरो देयः कोऽस्यैच्छाग्यै च कः प्रिये

dhanyā sulakṣaṇā caiṣā yogyā'nugrahakarmaṇi | brūhi devi varo deyaḥ ko'syaicchāgyai ca kaḥ priye

“یہ سُلکشَنا یقیناً مبارک ہے؛ کرپا کے عمل کے لائق ہے۔ بتاؤ، اے دیوی—اسے کون سا ور دیا جائے، اور یہ کیا چاہتی ہے، اے محبوبہ؟”

धन्याblessed
धन्या:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying एषा)
सुलक्षणाSulakṣaṇā
सुलक्षणा:
Apposition (Karta-samānādhikaraṇa/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसुलक्षणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समानााधिकरणे एषा
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एषाthis (woman)
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
योग्याfit, worthy
योग्या:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोग्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying एषा)
अनुग्रहकर्मणिin the act of granting favor
अनुग्रहकर्मणि:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअनुग्रहकर्मन् (प्रातिपदिक; अनुग्रह+कर्मन्)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/विषय), एकवचन
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
वरःboon
वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देयःto be given
देयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत् (कृदन्त) → देय (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (यत्-प्रत्यय; gerundive/obligatory); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying वरः)
कःwhich? who?
कः:
Karta (Interrogative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
अस्यैto her
अस्यै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
इच्छाग्यैworthy of her wish / as she desires
इच्छाग्यै:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइच्छा (प्रातिपदिक) + अग्य/अर्ह्य (प्रातिपदिक; पाठभेद)
Formस्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying अस्यै); पाठे ‘इच्छाग्यै’ अस्पष्ट—सम्भाव्यं ‘इच्छार्ह्यै/इच्छानुग्यै’
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
कःwhich?
कः:
Karta (Interrogative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक (पुनरुक्ति)
प्रियेO dear one
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन

Śiva

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Śiva, pleased, turns to Pārvatī and asks what boon Sulakṣaṇā should receive; Sulakṣaṇā stands modestly, the moment charged with auspicious anticipation.

Ś
Śiva
P
Pārvatī
S
Sulakṣaṇā

FAQs

When compassion and virtue mature, divine grace naturally seeks a fitting channel and a boon aligned with dharma.

Kāśī (Kāśīkhaṇḍa) is the overarching sacred geography; the verse highlights the kṣetra’s theme of quick divine favor to the righteous.

None explicitly; the focus is on anugraha (grace) and the dharmic qualification to receive boons.